विविध-विधा

पसिनाले मुछेर बालुवालाई माटो बनाउदै थियो
एउटा नेपाली खाडी मुलुकमा बाटो बनाउदै थियो

जरुरतको बाटो मजबुरी, आवस्यकताको बाटो
पिनेर कस्ट आफूलाई जातो बनाउदै थियो

तिमी बिना चल्दै छ,तड्पिएर मुटु ।
बिना आगो जल्दै छ,तड्पिएर मुटु ।

मन जलाई त्यसै माथि छर्यौ नून्–चुक
दिनानुदिन् गल्दै छ,तड्पिएर मुटु ।

तिमीले भन आफ्नो ज्यान फाल्न पनि तयार छु म
आफ्नो चिता तिम्रो सामु बाल्न पनि तयार छु म

तिमीलाई घरको परिवारको साथ मिल्छ भने
भर्खर सिन्दुर सिउँदोमा हाल्न पनि तयार छु म

सजिने हो भने साँच्चै दुलहीको भेषमा तिमी
उप्किएका घरका भित्ता टाल्न पनि तयार छु म

कोही हुनुपर्छ माया गर्ने मान्छे, चिन्दै छ रे
सुनिन्छ जतै सस्तोमा मान्छे, किन्दै छ रे ।।१।।

अशान्ति हाहाकार, शान्तिको महसुस कहिले
सुख पाउला कसैले मान्छे, छिन्दै छ रे ।।२।।

हीनता बोध गर्दै जाँदा सफल जीवन मोडिदैन
आलस्यता अङ्गालेमा सुन्दर वाग गोडिदैन

जीवन ज्योति प्रकाशिलो तव हुन सक्छ
सवल पथ अवलम्वन जब हामी छोडिदैन

प्रेमीजीवन सफलता तब प्राप्त हुन सक्छ
गरिएका बाचा बन्धन कसै गरी तोडिदैन

भन्नेहरु भन्दै गर्छन¸ तिमी वर सरे हुन्छ¸
कति गर्छौ लेक बेसी¸ यतै डेरा सरे हुन्छ ।

संकीर्ण छ समाज हाम्रो हात समाइ नहिँडौला¸
लोभी आँखा पापी मन¸ छली बसाइ सरे हुन्छ ।

धुलो मैलो हिलैमा हो कमलको फूल फूल्ने¸
सभ्यताको विज छर्न¸ यतै बास सरे हुन्छ ।

पर्खाल यो कुरीतीको¸ मिलीजुली पार गर्न¸
अँझ आँट बढ्छ प्रिय¸ मनमै डेरा सरे हुन्छ ।

सुनाउलान् नी जनजनले¸बेफ्वाँकको नीति नियम¸
झुठको पर्दा धुजा पार्न¸ यतै डेरा सरे हुन्छ¸
भन्नेहरु भन्दै गर्छन्¸ तिमी वर सरे हुन्छ ।

आकाश देख्दा थाहा भयो पाताल देख्दा थाहा भयो
अभागी रैछ कर्म हाम्रो नेपाल देख्दा थाहा भयो

जिन्दावाद मुर्दावादका गुञ्जिए नाराहरू यहाँ
जल्ने भयो सारा बस्ती मसाल देख्दा थाहा भयो

आशा मारी निरासी भै बाँच्नु परेको छ
हर हमेसा उदासी भै बाँच्नु परेको छ

जवानीको फूल जब फूल्न लागेको थ्यो
लुटाइ वास सुबासी भै बाँच्नु परेको छ

चोखो माया पाउछु भनी, झुटो जालमा पर्नेहरू
उजाड जीवन छाउछु भनी, तड्पी तड्पी मर्नेहरू

भविष्यको उज्जल बाटो, खान्छु भन्ने आशा दिलाई
पर्खी बस आउछु भनी, सात समुद्र तर्नेहरू

सहिदको रगत अझै सुकेको कहाँ छ र?
बलिदानी झन्डा हाम्रो झुकेको कहाँ छ र

बाटो केहि बदलियो लक्ष्य सम्म पुग्नलाइ
क्रान्तिको यात्रा हाम्रो रुकेको कहाँ छ र

ढल्न अझै बाँकी छन् जनताका दुश्मनहरु
लाएपछि निसाना चुकेको कहाँ छ र

गणतन्त्रको खोल ओढी चोखिन खोजेपनि
सामन्तका अपराधहरु लुकेको कहाँ छ र

रक्सी उहि पुरानै छ बोतल मात्र नयाँ
हिजोका बन्धनहरु फुकेको कहाँ छ र

एकमुठी सास मेरो, चलुन्जेल साथ दिन्छु म
नसम्झा दुई दिनको, बँचुन्जेल साथ दिन्छु म

चोखो प्रेम हो मेरो, कुनै झुटो कथा नसम्झ
ज्यान देखि प्राण, नछुटुञ्जेल साथ दिन्छु म

भो अब सक्दिन म, तिम्रो झुटो माया झेल्न
छुरा रोपी मुटु भित्र, पिरती को खेल खेल्न

हो मेरो चोखो मन, साम होइन दोबाटोको
चाहन्न म यस्तै , जता ततै रेल्न

तिम्लाई मैले जुन सम्झे,तर तिमि रैछौ घाम
अब घामलाई सक्दिन म, हातको हत्केलाले छेल्न

यो मायालाई छाडी तिमि, गैसकेछौ टाढा
म पागल यो मायालाइ,यक्लै खोजिरहेथें ठेल्न

आज मलाई तिम्ले कस्तो, मरी हत्ते पारेउ
न त यहाँ निल्न सक्छु, न त ओ केल्न

कुन भावीले लेख्या रैछ, यो अभागी कर्म
मलाई मार्त्र पर्छ सर , दुख कस्ट झेल्न

निजाम आनाह

भ्रष्टचारी भा नोट दिन्थे त्यो पनि होइनौ
ढुङ्गे मुटु भा चोट दिन्थे त्यो पनि होइनौ

कुरा चै गर्छौ मिठो मिठो हो, हुन्छ भनी
नेताजी भा भोट दिन्थे त्यो पनि होइनौ

सोझा सिधा जनतालाई नचाउन सक्छौ अब
निर्दलको हल्ला खल्ला मचाउन सक्छौ अब

जाली, झेली, कुकर्मी र अपराधी भए पनि
बन्धु बान्धव रैछन भने बचाउन सक्छौ अब

हो मैले सुनेको छु, यहाँ हर आँखामा आसु हुन्छ !
हो मैले सुनेको छु, यहाँ हर मुटुमा पिडा हुन्छ !
हो मैले सुनेको छु, यहाँ हर बोलीमा रोदन हुन्छ !
हो मैले सुनेको छु, यहाँ हर नजरमा धोका हुन्छ !
हो मैले सुनेको छु, सुन्दा सुन्दा कान थुनेको छु !

नहेरा अब, त्यो नजर ले
यो गुमेको चित्र, यो नजर भित्र

नबोलाउ अब, त्यो बोली ले
यो दबेको आवाज, यो गला भित्र

नखोज अब, त्यो तलास ले
यो थाकेको यात्री, यो यात्रा भित्र

नहान अब, त्यो बिछोडकोतिर ले
यो धड्किन छोडेको, यो मुटु भित्र