विविध-विधा

सुसेलीले बोलाँउदा, सुन्ने बेला खोइ त तिमी ?
खहरे भै बग्यो माया, थुन्ने बेला खोइ त तिमी ?

रङ्गिन् रात कल्पी कल्पी कुरे पनि साइतलाई
फूल छानी वरमाला उन्ने बेला खोइ त तिमी ?

अलिकति दुखमा नि, रुन खोज्छ मान्छे
सुख देख्नेबित्तिकै आकाश, छुन खोज्छ मान्छे

कोही प्यासले याकूल ब्याकुल, भएको देख्दा पनि
आफ्नै सूरले आफ्नो लुगा, धुन खोज्छ मान्छे

एक्लो म आसामीका साउ छन कति-कति
जबर्जस्ती असुल्ने दाउ छन कति-कति

तिनकै लागि छाती आफ़्नो ओछ्याएर हो कि
मेरै जिउमा बजारिने पाउ छन कति-कति

चोक, चउर बोलाएर मनपरि मोल गर्छन
बजारीय बस्तु भएँ भाउ छन कति-कति

वारी हुन्छन् बिचल्लीमा तारिदिन्छु खुरुखुरु
डुँगा तिनका मै यौटा नाउ छन कति-कति

चिमोटेर जान्छन कोही, चिथोरेर जान्छन
यतै चोट उतै चोट घाउ छन कति-कति

जनताले आन्दोलन गरेर के पाए
देश कै लागि भनिकन मरेर के पाए !!

१९ दिने आन्दोलनमा एक जुट भयर
निरंकुस राजतन्त्रलाई हराएर के पाए!!

संबिधान बन्ने आसमा मतदान गरि कन
नेता हरुको झुटो जालमा परेर के पाए !!

जनताको हित को लागि ज्यान अर्पण गर्ने हरु
तारा जस्तै आकास बाट झरेर क पाए !!

आफ्नाले त बिर्सि गएनी, याद आउँदो रैछ
भुलिएका तितामिठा ति, बात आउँदो रैछ

मनै ईश्वर बनि देह चलाउँछ मान्छेको
मनै भाँचिए पछि कालो, रात आउँदो रैछ

ओईलाउँछन आँखा सामु अजम्बरी फूल
जरै मरेपछि लाश सरि, पात आउँदो रैछ

किन पिउँछन मान्छेहरु, किन बन्छन दुखी
धोका पछि सबैलाई, पिउने मात आउँदो रैछ

गरेथ्यो “बिद्रोही”ले सुकोमल माया उनलाई
अझैपनि दुनियाँमा प्रेमघाती, जात आउँदो रैछ ।

जहाँ प्रकृतिको आशिर्वाद त्यहाँ उम्रेको जल हुन्छ
जुन रुखले स्याहार पाउछ त्यही रुखमा फल हुन्छ

मीठो र नमिठो खाने बीचमा केको भेदभाव गर्नु?
जति मीठो मसिनो खाए पनि आखिरमा मल हुन्छ

जब एक्लो भौतारिरहेथें, म रातको अँधेरीमा
तब आवाज सुने मैले, मेरो घरछेऊको पँधेरीमा

तिम्रो जीवन परिर्वतन भो, म त त्यही मोडमा छु ।
तिम्ले छोड्दा मुटु दुखेथ्यो, अँझै त्यही तोडमा छु ।

मायाको खेलमा हारेँ होला, नजानेर खेल्दा खेल्दै
गुणन भाग सिक्नुपर्थ्यो, अँझै औंले जोडमा छु ।

नचिनेको नाता मिठो, नसुनेको कथा मिठो
नदुखेको व्यथा मिठो, नभोगेको गाथा मिठो
अदृश्य नै मिठो किन देखेपछी सस्तो किन
सधैँ सुन्छु तर उस्तै हजुर को भाषा मिठो ……
जति देख्यो मिठो लाग्ने हजुरको नाता मिठो

दुनियामा कोहि नभए मेरो साथी जुन छ हजुर
औंशीरातको अन्धकारमा आत्मा मेरो रुन्छ हजुर
लाग्छ माथि उडी उडी चन्द्रमालाई छोउं जस्तो
तर किन बदलुले मेरो बाटो थुन्छ हजुर ………
दुनियाको मेरो साथी त्यै आकाशको जुन छ हजुर

१

तिम्रो यादहरूमा डुब्नुको मज्जा बेग्लै
नतमस्तक बन्दै झुक्नुको मज्जा बेग्लै
तिम्रो नशालु आँखाको गहिराईमा डुब्दै
बेहोस बेहोस भै चुम्नुको मज्जा बेग्लै

आजकाल त मान्छेको विचार यति पगारिएको छ
पुरा नहुने सपनाको भारी बोकेर, ऊ पछारिएको छ

मेरो देशमा कृतिमान राख्नेहरूको कुनै कमि छैन
अनि त नियम-कानूनले नदिएको कुरा सकारिएको छ

औंला भाँच्दै यहाँ नचाउनेहरू धेरै पाएँ मैले
हुँदा हुँदै भीरबाट खसाउनेहरू धेरै पाएँ मैले

आफू बाँचे भैगो अरुलाई त के मतलब छ र ?
दुनिया नै मुट्ठीमा मसाउनेहरू धेरै पाएँ मैले

माँया लाउँछु भन्नेहरू आए- गए कति कति
खाँट्टी प्रीत नलाई फसाउनेहरू धेरै पाएँ मैले

स्वार्थ अनि घमण्डले जलाउँछ आफैँलाई
मुर्ख अनि पाखण्डले थलाउँछ आफैँलाई

ज्ञानी अनि सज्जनलाई हेप्नु हुन्न कहिल्यै
तिन्नै वुद्धि विवेकले चलाउँछ आफैँलाई

नखा’को बिष लाग्छ सोचेकी थिइन मैले
बिना आधार, प्रमाण दोषेकी थिइन मैले

माग्दा खेरी पाएकी छु आवश्यक कुराहरू
आँखा लगाई केही खोसेकी थिइन मैले

जिन्दगीको रथ जसो तसो चल्छ साथी
थाहा हुन्न कुन मोडमा कहाँ पुगी ढल्छ साथी

असल बनी बाँच्न सिकौ फेरि कहाँ मिल्छ जीवन
अजम्बरी कोही छैन एक दिन चिता जल्छ साथी

अरुलाई रुवाइ रुवाइ कालो धन जोडेपनि
मर्दा खेरि साथमा बोकी लान कहाँ मिल्छ साथी

कति राम्री जन्मभूमि ! नामै प्यारो लाग्छ सधैँ
रीति- रिवाज संस्कृति र धामै प्यारो लाग्छ सधैँ

मुटु भरि छचल्किँदा सम्झना र माया मात्रै
आफ्नै घरका दलिन, निदाल थामै प्यारो लाग्छ सधैँ

यताका कुरा सुन्छु- कन्पारो तातेर आउँछ
उताका कुरा सुन्छु- कन्पारो तातेर आउँछ
आफैंले ड्याम्म स्वस्तिक छाप हानेर जिता’को
नेताका कुरा सुन्छु- कन्पारो तातेर आउँछ