विविध-विधा

मेरो माया भन्दा ठूलो जात केही हैन हजुर
मन मिल्यो भने जुनै बात केही हैन हजुर

नून दिन्छु सुन दिन्छु तिम्रो लागि सारा जोवन
ज्यान दिन राजी भा’छु हात केही हैन हजुर

गैरी खेत साहुलाइ बुझाइ कमाउनलाइ बिदेश आंए
जीउ पाल्न नि धौ धौ भयो नसोचेको दुख पांए

जताततै मरुभुमि खट्नु पर्ने तातो घाममा
राम्रो काम नपाएर सधै हण्डर मात्र खांए

न त पुग्यो दुइछाक खान न त पुग्यो राम्रो लाउन
नयां फेर्न नसकेर सधै एउटै लुगा लाएं

साहुको हप्कि खानु पर्छ रातदिन दुख गर्दा पनि
तलब बढ्छ भन्ने आशमा उल्टै उसको गुणगान गाएं

गरिबको ब्यथा बुझ्ने को नै हुदारैछन् आखिर
बैङ्कको ऋण तिर्न भन्दै ब्यर्थ अरब तिर धाए

गैरी खेत साहुलाइ बुझाइ कमाउनलाइ बिदेश आंए
जीउ पाल्न नि धौ धौ भयो नसोचेको दुख पांए

सधैँ हेर्ने आकाशको जूनै नभए ‘सि
अब कसको आश भयो र उनै नभए ‘सि

एक्लो भयो जीवन मेरो, कसको लागि बाँचु म
बाबु, आमा, श्रीमती कुनै नभए ‘सि

आफैँ भुली बिश्वाश गर्ने पनि देखेँ
शंकै शंकामा जिम्दै, मर्ने पनि देखेँ

आफू फूल्ने डाली आफैँले छेदन गरी
नमुस्कुराउदै भुइँ झर्ने पनि देखेँ

सयपत्री, मखमली गाँस्दैछु म भाइलाई भनी
रुमालमा आशिष् टिको साँच्दैछु म भाइलाई भनी ।

सम्झना र कल्पनामै बित्ने भयो भाइटिका हरे
यम्दुत् तर्ने फलामे पुल् भाँच्दैछु म भाइलाई भनी ।

नउदाउँदै घाम बिहान खाता बोकी आउँछ साहु
गैरी खेत लैनो भैँसी महंगो ब्याज लाउँछ साहु ।

बाँच्नै गाह्रो के गरौ खै, बन्दकी नै राखे धितो
झिसमिसेमै सानो झुप्रो असुल्नलाई धाउँछ साहु ।

प्रबासमा धेरै बसेँ अब मुक्ति पाउँछु होला
माला उन्दै बस्नु बैनी टिकाकै दिन् आउँछु होला

धेरै गए तिहारहरू खाली निधार रोएर नै
यो वर्ष त हाँसिखुसी भाइटिका लाउँछु होला

हामी सबैको प्यारो मझेरी.कम
तिमीलाई सधै मेरो स्वागतम
बुझेको छौ सबै मेरो भित्री तनमन
यसरी नै झुल्किदिनु हरपल हरदम

जनम-जनम बाँच तिमी, म त मर्दैछु ॥
कात्रो ओडी मसानघाट, बसाइँ सर्दैछु ॥

घातमाथि घात भयो, टुट्यो साहरा
व्यर्थ यो जिन्दगी, ‘डोम’मा भर्दैछु ॥

अँधेरीमा वरिपरि तारा अनि जुन राम्रो
रोदीघरमा मादल अनि बाँसुरीको धुन राम्रो
अनेकौँ कला र संस्कृतिमा धनी नेपालीको
सयौँ बाजा अनि पाउजुको छुन छुन राम्रो

सयपत्री मखमली मला बनाउन थाले गाँउघरतिर
देउसी अनि भैलो गीत गाउँन थाले गाँउघरतिर

दसैँ गयो तिहार आयो रमाउँदैछन केटाकेटी
आगनिमा लिङे पिङ समाउन थाले गाँउघरतिर

सयपत्री र मखमली ढकमक्क फुल्न थाले
साथिभाइ देउसी खेल्दै घर आंगनमा डुल्न थाले

दाजुभाइ नाच्दै छन् दिदीबहिनी गांउदै
मादलको ताल संगै स्वरहरु खुल्न थाले
साथिभाइ देउसी खेल्दै घर आंगनमा डुल्न थाले

जिन्दगीमा उस्ले ठुलो भूल गरी गयो
नफक्रिदै पिरतीको फूल झरी गयो

देखेर नि अन्धो छु म, अचेल ऊ बिना
समयले आँखा भरी धुल छरी गयो

मलाई नि हजुरले नसोचे हुन्छ
प्रेमको लालमोहर नठोके हुन्छ ।

कति कतिलाई हेरेका ति आँखामा
लावालस्कर सपना नदेखे हुन्छ ।

१. ढाकाको टोपी
म त नेपाली कान्छा
नेपाली मन

२. जुवा र तास
बन्यो रीति संस्कृति
दशैं तिहार

एउटा जीवन जिउन धेरै नाटक गर्नुपर्छ
जन्मिएको आँगन छोडी सात समुद्र तर्नुपर्छ

पसिनाका सहस्र धारा बगाई पीडाब्यथा लुकाई
आफ्नो पेट भोको राखेर साहूको ब्याज भर्नुपर्छ

पोहोर ढाटेँ परार ढाटेँ, यसपाली नि आइन दिदी
रहर थियो टिका थाप्ने, छुट्टी मैले पाइन दिदी

देउसी भैलो रमाइलो, गर्दै होलान साथीसँगी
यसै बित्यो यसपाली नि, देउसीभैलो गाइन दिदी