kbs

जगदीश घिमिरेले साहित्यका विभिन्न विधामा कलम चलाएका छन् । उनको साहित्यको सूक्ष्म मूल्यांकन गरेका छन् नेपाली विषयका सह-प्राध्यापक तथा अध्येता विष्णुप्रसाद पौडेलले जगदीश घिमिरेका साहित्यिक रचनाहरूको अनुशीलनमार्फत ।

बालसाहित्य-सर्जकका रूपमा गोपाल पराजुली पृथक् परिचय बनाइसकेको नाम हो । तर, पछिल्लो समय बालसाहित्यमा मात्र उनको कलम सीमित भएन ।

आफ्नो कुलनाम अथवा थर कहिल्यै नलेख्ने नगेन्द्र शर्मा हालसालै अनुस्मरण शीर्षक राखिएको संस्मरणात्मक निबन्धहरूको संग्रह लिएर पाठकसँग साक्षात्कार गर्न आइपुगेका छन् ।

पानीमा तैरइिरहेको उनको गोरो शरीरमा आकर्षक रातो बिकिनी । त्यसो त हामी पनि पोखरीमा नै छौँ, आधा शरीर डुबाएर । उनी पोखरीको पेटीमा बस्छिन् र घुँडाभन्दा मुनिको भाग पानीमा डुबाउँछिन्  ।

‘सन्तानले डाँडाकाँडा ढाकुन्’ भन्ने नेपाली उखानको ठिकविपरित मलाई जीवनको अन्त्यमा एक्लिनुपर्छ भन्ने कहाँ थाहाँ थियो र ! उसो त हामी आफ्नो बुवाको पाँचभाइ दाजुभाइ थियौँ ।

मानव जन्मदेखि नै हरक्षण हर पल केही नयाँ कुरा देखिरहेको वा अनुभव गरिरहेको हुन्छ । यही अनुभव नै उसको जीवनमा सिकाइको अभ्यास पनि हो ।

काठमाडौँका राजा लक्ष्मीनरसिंह मल्लको राज्यकालमा मत्स्येन्द्रनाथको जात्राको अवसरमा मानिसको रूप लिएर कल्पवृक्ष जात्रा हेर्न आएछन् । मत्स्येन्द्रनाथका एकजना पूजारीले कल्पवृक्षलाई चिनेछन् र समातेछन् ।

पुरा वस्ती चारैतिर अस्तव्यस्त भएर थुप्रिएको थियो । नीलो हाफ ज्याकेट लगाएका केही मान्छेहरू त्यो अवशेष वस्तीम छिरेका थिए । चारैतिर शून्यता थियो कोलाहल पूर्ण भूकम्पपछिको शून्यता ।

गएको असार २५ गतेको कुरो हो । पङ्क्तिकार जीवनमा पहिलोचोटि जनवादी वैवाहिक कार्यक्रममा सहभागी हुनपुगेको थियो ।

संसारको सबैभन्दा उच्च भूभाग सगरमाथा रहेको देशको म, एउटा व्यक्ति, संसँरकै सबैभन्दा होचो भूभाग -समुद्री सतहभन्दा ४१६ मी., (१३६५ फिट) तल मानिएको मृतसागर हेर्न जाने भन्ने कार्यक्रम तय हुनासाथै त्यो ठाउँ कस्तो होला ? भन्ने जिज्ञासँ स्वभाविकै रूपले जागेर आयो ।

पैतला रुपी फेदीले थेगेको जिउलाई पूरै स्थिर बनाएर भीरतिर जानबाट जोगाउने स्तम्भरुपी तिघ्राले अड्याएको थलथले मांसपिण्डको सबैभन्दा शिखरमा रहेको ओहो ! टाउको ।

इष्ट-मित्र, छरछिमेक, बन्धु बान्धव भनेको चाहिन्छ कुन बेला के पर्छ पर्छ भनेर सम्बन्ध बढाउनेहरूको भीडमा अम्बर रिजाल पनि पर्नुहुन्थ्यो होला ।

आधुनिक युगको नेपाली माटोमा जन्मी हुर्की पाश्चात्य शैलीमा नेपाली चित्रकलाको विधामा नयाँ आधुनिक स्रष्टा चन्द्रमानसिंह मास्के (वि.सं. १९५६-२०४१) लाकृतिहरू राष्ट्रिय धरोहरको रुपमा रहेका छन् ।

म बस्ने कोठाकै दलिन-बिचमा गौंथली बस्यो
पिटाएको तन्नाउपर फिर मैला पनि खस्यो ।
मलाई त्यो देखी हृदयबिच लाग्यो किरकिरी
चरी बोल्यो मेरो मन सब बुझी त्यो चिरिबिरी ।।१।।

अहो !! त्यस्ता ताता नजर अति राता विष सरी
तरी तात्यौ बाबा ! किन मनमनै त्यो रिस गरी ।
तिमी धर्मात्मा छौ घरबिच म छू आज अतिथि
तिथी माघे औंसी शहरभर भूकम्प-फजिती ।।२।।