editor
तिम्रो पक्षमा म बोल्छु सधैनेपालको आर्थिक–सामाजिक रूपान्तरणमा सहकारीको भूमिका
पृष्ठभूमि
विभिन्न वर्ग, पेशा वा क्षेत्रका सर्वसाधारण जनताले सामुहिकरूपमा सदाचार, सुविधा, आर्थिक हित, शिष्टाचार र नैतिकता कायम गर्न र गराउनका लागि सहकारीको अवधारण आएको हो ।किसान, मजदुर वा साना पुँजीपतिहरूले साझा रूपमा सानो पुँजीबाट सबैलाई उपयोगी हुने वस्तु उत्पादन वा सेवा उपलव्ध गर्ने तथा पुँजी र श्रमअनुसार प्राप्त मुनाफा बाड्ने संस्था नै सहकारी संस्था हो । मूलत: सहकारी मुनाफा कमाउने भन्दा पनि लोककल्याणकारी क्षेत्रमा बढी समर्पित हुन्छ । यो संयुक्त पुँजी/श्रम लगानी गर्ने र त्यसबाट प्राप्त नाफा/नोक्सान समेत संयुक्तरूपमै बहन गर्ने प्रकृतिको हुन्छ । समाजमा विविध खाले आर्थिक समृद्धिका काम गर्नुका साथै नागरिकलाई सम्मानजनक तवरले जीवनयापन गर्न बल पुर्याउने काममा समेत सहकारीले भूमिका खेल्दछ ।
विभेदकारी समाज यो, मान्छे बीच दु:खाव छन्
समाएर दुवै हात, आऊ मीठा कुरा गरौं,साहित्य सर्जक–माला (एक जमर्कौ) नियालदा
परिचय
वीरबहादुर चन्द ‘विश्राम’जीको जन्म रोडीदेवल–६, तितावै(हिउन्या) बैतडीमा भएको र हाल उहाँ स्वर्ण(भीम टोल) भी.न.पा. ऐंठपुर, कञ्चनपुरमा स्थायीरूपमा बसोवास गर्नुहुन्छ । उहाँका माताको नाम स्व् डुनी(दुर्गा चन्द) र पिताको नाम स्व. लच्छु चन्द हो । शिक्षण सेवामा उहाँको लामो अनुभव(४४बर्ष ६महिना ४ दिन) छ र उहाँ महाकाली साहित्य सङ्गम केन्द्रीय समितिका अध्यक्ष, डोटेली भाषा, साहित्यका सर्जक एबं गुगुल्डी साहित्यिक मासिक पत्रिकाका प्रधान सम्पादक हुनुहुन्छ । वीरवहादुरजीले नेपाली साहित्यलाई मात्र नभएर आफ्नो मातृभाषा (डोटेली भाषा), साहित्यमा समेत उहाँले ठूलो योगदान पुर्याउँदै आउनु भएको छ ।
आफ्नैसँग लुक्न, नकाब खोज्छ ऊखुशीभित्रका पीडाहरू
उफ् चैत महिनामै यस्तो असहनीय गर्मी । कतैबाट हावा पनि आउदैन । गर्मी, त्यही माथि मान्छेको चाप । क्षमताभन्दा धेरै हदले बढि । गर्मी नहोस पनि कसरी । मान्छेकै तातो सास जुधेर होला उकुसमुकुस भएको । धन्न मान्नुपर्छ यस्तो बाटोमा यसरी जोखिमपूर्वक गाडि चलाउने ड्राइभरहरूलाई । गाडिले वहन गर्न नसक्ने भीड बोकेर यस्तो पहाडको बाटोमा हुइक्याउने । शायद यतिको साहस म भए गर्थिन होला ।
हराएको प्रीतलाई बल्झाउन खोजेँ
जल्छ जल्छ हृदय यो, जली रन्छ स्वास रहुन्जेलनेपालको भौगोलिक वितरण, माटोको बनौट र खेती व्यवस्था सङ्क्षिप्त विवेचना
माटो केहो भन्दा, यसको परिभाषा उपयोगको आधारमा फरक फरक किसिमले गरेको पाइन्छ । कृषकले उपयोग गर्ने माटो भनेको जहाँ कृषकले जोत्न सक्छ खेती लगाउन सक्छ र उत्पादन लिनसक्छ त्यही नै माटो हो । यदि खेती लगाउन सकिदैन भने त्यसलाई कृषकले माटोको रूपमा परिभाषित गर्दैन ।
बास्तवमा माटो पृथ्वीको उपल्लो खुकुलो त्यो सतहको त्यो पदार्थहो, जो चट्टानहरू खिइएर अथवा टुक्रिएर वनस्पति तथा जीवजन्तुका अवशेषहरू मिलेर बनेको हुन्छ । यहाँ हामीले बिरुवा उमार्न सक्दछौं । माटोले बिरुवाको लागि उम्रन र बढ्न आधार दिन्छ ।
विद्यापति स्मृति पर्व तथा पुस्तक विमोचन समारोह सम्पन्न
‘जे वजय छी, सएह मैथिली’ नाराका साथ मैथिली जागरण मञ्च, राजविराजले विद्यापति स्मृति पर्व तथा पुस्तक विमोचन समारोह सम्पन्न गर्यो । उक्त अवसरमा सागरवीर कडारीद्वारा लिखित, सम्पादित तथा सङ्कलित ‘मैथिली लोकोक्ति सागर’ नामक पुस्तक विमोचन भएको थियो ।
कार्यक्रमका अध्यक्ष आसिन मियाँ, प्रमुख अतिथि विष्णुकुमार मण्डल, विशिष्ट अतिथि डा. पिताम्बरलाल यादव, अतिथि अमरकान्त झाले संयुक्त रूपमा पुस्तक विमोचन गर्नुभएको थियो ।
कलमको निभले होइनसाहित्य र स्रष्टाको दायित्व
भनिन्छ, साहित्य समाजको दर्पण हो । यस कथनलाई मनन गर्ने हो भने हामी यतार्थ नजिक पुगेको अनुमान गर्न सक्छौ । किनभने समाजमा जति घट्नाहरू हुन्छन्- राम्रो, नराम्रो, सुख, दुख त्यसको सबै छाप साहित्यमा पाइन्छ । पहिले पहिलेको साहित्यमा मायाप्रीति प्रणयका स्वरहरूको बाहुल्यता रहने गर्थ्यो । तर अहिले साहित्य चलायमान छ, यो बोल्छ शांकतिक रूपमा, यो अमुर्त छ, मौनता साध्छ । यो आन्दोलित छ । गाउ शहरका फुटपाथ, गल्ली र बाटोहरूमा प्ले कार्ड बोकेर नेतृत्वबर्गलाई खबरदारी गर्छ ।