विविध-विधा

निराशा छायो जिन्दगीमा, अब जिउने मन छैन ।
आफ्नो भन्नु ब्यार्थै रहेछ, जहाँ आफ्नो पन छैन ।।

मृत्युसँग लड्दै यहाँ, जिउनेहरू धेरै देखें
जिउने इच्छा हुँदा हुँदै, औषधी किन्ने धन छैन ।।

हिजो अस्ति जस्तो लाग्छ चार नजर दुई भा’को
यता उता हिँड्दा डुल्दा माया रहर गरी ला’को

माया बस्यो थाहै नभै हुन्न कहिल्यै टाढा अब
सँगै बाँच्ने सँगै मर्ने भन्दै मन्दिर हामी धा’को

(१) आँशु
जिन्दगी धेरै सस्तो छ सबु
समय जाल रच्दो छ सबु
तैपनि मुस्कुराउन खोज्दा
आँखामा आँशु खस्दो छ सबु ।

किन होला हिजो आज मेरो धड्कन बढ्न थाल्यो
थाहै नपाई यो मुटुमा तिम्रो माया गढ्न थाल्यो

सम्झिएर एकान्तमा फोटो हेरी टोलाउदा
अतित सम्झी अनायासै मलाई मात चढ्न थाल्यो

रंगमन्चमा अनगन्ती भेटिए नि प्रेमिल कथा
यो मनले किन किन तिम्रै कथा पढ्न थाल्यो

तिमी मेरी मनोरामा मन मन्दिरमा रमाउने
तिमी बाहेक दुनियामा सबै आस्था ढल्न थाल्यो

तिर्थ यात्री”पौडेल

विश्व सामु उचोँ शिर बन्नुपर्छ अब
भय छाडी सुर वीर बन्नुपर्छ अब

सानो भनी घोचा हान्ने परचक्रीलाई
अग्लो ठुलो तारे भिर बन्नुपर्छ अब

एक् निमेष् मै शत्रु ढालिदिने धनुबाट
निस्किएको अचुक् तिर बन्नुपर्छ अब

हातेमालो गर्दै अघि बढ्ने मित्रसँग
शुद्द, चोखो, मिठो खिर बन्नुपर्छ अब

सिमा मिच्ने बैरी शत्रु सबै उनिदिने
रातो, तातो, तिखो झिर बन्नुपर्छ अब

बिषादका रङ्गहरू आफैँ दल्न थालेँ म त
उच्वासमा बाँच्न गाह्रो लौन ढल्न थालेँ म त

तिमी मेरो अहोभाग्य मनमनै दङ्ग परें
अभागीको ताज भिरी भाग्य छल्न थालेँ म त

सँगै यात्रा तय गर्ने हाम्रो हात छुटिदिदाँ
एक्लै भिर पाखा डुल्दा डुल्दै गल्न थालेँ म त

तिमी हिड्ने बाटोभरि ओछ्याउँछु फूल भन्थ्यौ
गोरेटोमा तिख्खर काँडा छिमल्न थालेँ म त

तिमीसँग बिछोडिएँ आँधीबेरी थाम्न खोज्दा
चैतमासे हावाहुरी बन्दै चल्न थालेँ म त

चोखो प्रीत साँचु भन्दा रन्को लाग्ने चोट दियौ
आफ्नो लास आफै बाल्दै आज जल्न थालेँ म त

कसो गरी जीवनबाट खुसीहरू टाढा भए
मेटाउन खोजेँ परन्तु यादहरू गाढा भए

आँखाभरि सपना साँची बगैँचामा फुल रोपेँ
हेर्दा हेर्दै परिवर्तित फूलहरू काँडा भए

आगमन त्यो तिम्रो मेरो लागि हरियाली थियो
घात गर्‍यौ, जीवन आज फेरि फुस्रा डाँडा भए

जहाँ जहाँ खोज्दै हिड्छु निश्चल् निर्मल चोखो माया
उहीँ माया ढाँटी खाने स्वार्थीपनको भाँडा भए

छिनछिनै थुम्थुम्याउँछु, बाँधिराख्छु मन पनि
सधैभरि रहरहरू सीमा नाघ्न छाडा भए

बिना तामाङ

यसपाली नि त्यस्तै भयो मुख हेर्न आइन बुबा
आउँछु भनी भनेको थिए तर छुट्टी पाइन बुबा ।

फोन गरे नेट वोर्कले साथ दिन्न चाड पर्वमा
तपाइको एक बचन नसुनी केही खाइन बुबा ।

आज मैले छाती चिरें, हेरें भित्र भित्र
कुनाकाप्चा जताततै, हजुरकै चित्र
जे छु आज जस्तो छु म, पेवा हजुरकै
छोडे पागल हुन्छु म, नछोड्नु है मित्र

-१-
कस्को गल्ती कति भयो पाइनँ जोख्ने तूलो?
मनभित्र आँधी चल्दा उड्यो भूइँको धूलो
गाँस, बास, कपासको जोहो गर्नु भन्दा बाहेक
यो छातीको माझमा बुन्या’ छैन सपना ठूलो

जमरा र रातो टिका बनाएर राख आमा
एक्लै बस्न सक्दिन म स्वदेशमै डाक आमा ।

रुदै आँसु बगाउँदिहुन, मलाई पनि फर्कुँ लग्छ
बिदेशको महलभन्दा तिम्रो प्यारो काख आमा ।

किन – किन उनकै यादले बहकाउँछ मलाई
अँध्यारो मै उनको तस्बिर टहकाउँछ मलाई

थोरै दिनको यात्रा थियो सँगै हिँड्ने मौका पायौँ
ती क्षणहरू बिर्सुँ भन्दा झकझकाउँछ मलाई

छातीभित्र बैगुनीलाई लुकाउन जानिएन
फूलमाल चढाएर भुकाउन जानिएन

बैगुनीसँग उकाली ओरालीमा हिँडे पनि
उसैलाई यात्रबाट चुकाउन जानिएन
छातीभित्र बैगुनीलाई लुकाउन जानिएन

पीर पर्‍यो घर मेरो लडायो कि भुइचालोले
आगो बली हेर्दा हेर्दै डडायो कि भुइचालोले

स्याहार् त्यसै नपुग् थियो प्रदेश आफू लागेपछि
भासिएको खम्बा झनै, गढायो कि भुइचालोले

अलिकति जिउन यहाँ
अलिकति पिउनु पर्छ
क्षतबिक्षत मुटु पनि
जिउने आशमा
फेरि सम्हालेर सिउनुपर्छ
औंसीका रातहरू चिर्न यहाँ
पूर्णिमालाई कुर्नुपर्छ

सानीको चञ्चले बानीले मार्यो लौ
मार्यो लौ तिम्रो जवानीले मार्यो लौ

भिजायौ झरीमा यो साँझभरिमा
बैशालु असिना पानीले मार्यो लौ

धर्ती छाडी आकाशमा फुल्ने रहरमा फसेँ म
नहेरी घाँटी निलें हड्डी, बैरी शहरमा फसेँ म

बेचेर सिम् खेत् झिल्के र पुन्टे कमाउन जाने भा
देखा र सिखी गर्नाले आज जहरमा फसेँ म

अखण्डता मेचीदेखि काली हुनुपर्छ
सम्बृद्ध सब नेपालीको टाली हुनुपर्छ।

छिमेकीको बिस्तारवादी नीति कति सहने
सीमानाको दसगजा खाली हुनुपर्छ ।