पद्य कविता

रातहरू दिन जस्तै आँखा खोली भिजाइ दियौ
चम्किलो भई चट्यांग जस्तो मुटु भित्र बज्रिए थ्यौ
झुक्किएछु चट्यांग हो कि उज्यालो त्यो थाहै पाइन्
तिमी सायद पत्थर होला मान्छे भए यस्तो हुन्न

जंगल झाडी खोला र नाला नेपाली तर्दछन्
देशको भार बोकेर सपुत नेपालमा बड्दछन्
सबभन्दा पैले परेको भार भरिया बर्गमा
त्यस पछि दोश्रो परेको भार कृषक सर्बमा

बाणिज्य क्षेत्र विकास गर्ने भरिया वर्गले
घृणित शोषित बनाएका छन् अन्य ती वर्गले
गर्दछन् काम बोक्दछन् भारी श्रम छ यिनको
श्रमको फल पाउन्नन् तिनी शोषण छ तिनको

मेरो प्यारो जन्मभूमि, मेरो प्राणभूमि,
जन्माएर खुशी हुन सिकाउने मेरो कर्मभूमि ।
हिऊँबाट वग्ने खोलानाला, तराईका गरा,
हिमालका डाँफेमुनाल, मैदान हराभरा ।

भ्यालेन्टाइन कविता
–होम सुवेदी
कुर्कुरे जब ममाथि चढेथ्यो, भीडभाडतिर ध्यान बढेथ्यो ।
ढेस्सिएर हुलका वीच छिर्न, आँट भित्रतिरबाट बढेथ्यो ।।
खाइ सार कि त लाइ छ सार, लम्पसार परी मर्नु धिकार ।
भित्र मन्त्र यही थ्यो उति बेला, आज पर्न म पुगें अब फेला ।।
धर्म गर्न मन यो किन जान्थ्यो, तै पनि भिडतिरै मन हुन्थ्यो ।
भीरभाड जहीं नित्य रहन्थ्यो, लौ त्यतै तिर पुगौं मन हुन्थ्यो ।।
गल्ली मात्र तिर यो कति चर्नु, घाँस चोकरहरु कति छर्नु ।
यो कुरा जब चल्यो मन भित्र, झन् परें म त बडो अलपत्र ।।
भीडभाडतिर भित्र पसेर, ठेलठाल गरी ठाउँ चुनेर ।
बस्न आतुर सधैं मन हुन्थ्यो, भित्री पीर मनको कुन सुन्थ्यो ?

रुखको छेउमा रहेको बीऊ उम्रन लाग्दैछ
अनुकुल हावा पानी सब पाई भर्खर जाग्दैछ
भर्खर मात्रै उम्रिई अब थाल्दैछन् बढ्नलाई
ती सब भाग काम लिई बढ्न लाग्दछन् खट्नलाई

आ–आफ्नो काम लिएर सब भाग डटेर लागेछन्
भर्खर अब ती भाग सब काममा लागेछन्
प्रसस्त मात्र थिएन खाना त्यो रुखो ठाउँमा
त्यो एउटा रुख रहेको थियो सोषक नाउँमा

हिमालमा छ चौंरीगाई पानी खाने ठाउँ
तराइमा हात्ती पाल्ने हाम्रो एउटा गाउँ ।
हिमालका जडिबुटी तराइमा जान्छन्
तराईका अन्न लगी हिमालीले खान्छन् ।।

हिमालका डाँफे चरी शिरमाथि नाच्छन्
तराईका मयूर आफ्नै शोभा देखी बाँच्छन् ।
पूर्वीया चियापत्ती पश्चिम तिर लान्छन्
पश्चिमेली स्याउ लगी पूर्वेलीले खान्छन् ।।

पशुपतिनाथको आस्था बढाइराख
अविरल जलधारा चढाइराख
पवित्रता समुद्रसम्म लगिराख
बाग्मती तिमी सधैँ बगिराख

साथीभाइले सोध्छन् मलाई के–के लेख्नु भयो ?
झट्टै जवाफ दिन्छु मैले जे – जे देख्नु भयो
जे जे भोग्यौ जे जे देख्यौ त्यही वढ्ता लेखौँ ।
कल्पनाको ठेली लेखी मूलवाटो नछेकौँ ।

हृदय जलेको कथा कसरी म सुनाउनु ?
आँसुको दहमा थियो मैले नुहाउनु
आफन्तको कुरा खै मैले के बताउनु ?
विझेको त्यो घाउ मैले किन पो दुखाउनु ?

सृष्टि भयौँ किन हामी यहाँ
कति जन्मे गए ती कहाँ
जन्मनु मर्नु किन होला ?
सृष्ठिमा दृष्ठि गरे के होला

किन आयौँ कहाँ जाने हो
किन ल्यायो कहाँ लाने हो
गर्दै रहेछौँ के के हामी
अन्धकार भएछ नजानी

छोरो क्याम्पस गाको छ
मुन्द्रे फेसन लाको छ
घरमा बस्दा एलर्जी
डिस्को, साइवर धाको छ

क्यान्टीनमा खाको छ
हिन्दी गाना गाको छ
मोवाइल छँदैछ
माया कति लाको छ !

शरणगत छु तिम्रो, देऊ मलाई शिक्षा
ग्रहण गर्छु उपदेश, देऊ मलाई विद्या
अज्ञान हटाई सारा, देऊ मलाई ज्योति
मेरो प्रिय गुरुदेव, प्रणाम कोटी कोटी ।

देऊ उत्साह उमङ्ग, विवेक र ज्ञान
सुख प्राप्त गर्ने, सिकाइ देऊ ध्यान
तिम्रा सत्मार्गमा चली, झार्नेछु म मोती
मेरो प्रिय गुरुदेव, प्रणाम कोटी कोटी ।

तनहुँ गाउँ चिनिन्छ तिम्रो नै नामले
मन बद्लियो तिम्रो घाँसीको कामले
आए तिम्रा गुरु एक घाँसीको भेषमा
लेख्न थाल्यौ कविता उनैको उपदेशमा ।।१।।

व्यस्त सडकमा मेरो रित्तो पाइला चल्यो
केही बेर नहुँदै मेरा ती दुई खुट्टा गल्यो
उठाइदिने कोही छैन सहारा कसैको छैन
हे मानिस भन न के यो संसार मेरो हैन?

पूर्वका किल्ला याद गरे दाजु, देखाउनु भाइलाई पनि
पश्चिमका किल्ला नबिर्से दाजु, सोध्नु न बाउलाई पनि
उत्तरका किल्ला पहाडी जिल्ला, याद गरे हिमाल गनी
दक्षिणका किल्ला सलक्कै मिल्ला, लैजालान तानी तानी ।

ससुरै पर्लान ज्वाई नै पर्लान, भुलाउलान जानी जानी
याद गरे दाज्यू याद गरे भाइ, नगरी आन कानी
फुकेको कम्मर सुकेर आजकल, सारंगी भाको छ रे
मलिलो माटो ओरालो बाटो, दिन दिनै गाको छ रे ।

मनहरू मकिदै छन् धमिराले खाने हो कि
बेथा सारा थपिदैछन्, अकालैमा जाने हो कि,
डक्टर बैद्य सबै लुके, स्वास्थ्य केन्द्र तोडिएछन्
नयाँ नयाँ क्लिनिक बने, मान्छेमार्ने लाइसेन बोकी

अनुसन्धान गर्दा गर्दै, परमधाम जाने भयो
सिकारुको हात पर्दा बेथा पत्ता नलागेर
डाक्टरले कुटाइ खाने, चलन यहाँ भाको छ कि
मान्छे मार्ने नियत हैन, बिना बिश्वास आको छ कि