मधुपर्क २०६८ चैत्र

कवि रमेश खकुरेल नेपाली छन्दवादी कविता लेखनको क्षेत्रमा सम्मानित नाम हो । अचेल छन्दमा कविता लेख्ने कविहरूको सङ्ख्या र उपस्थिति त्यतिविघ्न उत्साहप्रद देखिँदैन ।

चक्रपथको छातीमा सयौँ गाडीहरू घिस्रन्छन् । त्यस्ता यात्रुहरू सायदै भेटिन्छन्, जसले नयाँ र सुविधाजनक गाडी चढ्न पाएको अनुभव गरेका होऊन् ।

काठमाडौँको मध्यमवर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनको कलमबाट प्रवाहित साहित्य सरिताको लहरले नेपाली साहित्यका विधा हराभरा भएका छन् ।

तातोपानी तताएर उसले त्यसलाई नुहाइदिन्छ । जस्तोतस्तो होइन, उच्चस्तरको स्याम्पु लगाएर मलीमली नुहाइदिएर सफा रुमालले पुछिदिन्छ ।

यो सहर एउटा ‘प्लेटर्फम’ भएको छ मेरा लागि, अनि जिन्दगी एउटा रेल । म टिकट हराएको एउटा यात्रुझैँ भएर यो सहरमा अलमलिएकी छु ।

नेपाली साहित्यमा नारी साहित्यकारहरूको कमी भएको सन्दर्भमा बेलाबेलामा टीका-टिप्पणीहरू हुँदै आएका छन् ।

कवि छविरमण सिलवालद्वारा पछिल्लो समयमा लिखित तीसवटा कविताहरूको सङ्ग्रह हो, मनको शिविरबाट ।

कवि भुवनहरि सिग्देलको टतारा नखस्नु तिमी भिन्नखालको, रोमाञ्चक, नवीन खगोल यात्राकाव्य हो । यसले सिग्देललाई महाकाव्य, खण्डकाव्य, नव्यकाव्य र कवितासङ्ग्रहसमेत एक दर्जन काव्य कृतिका स्रष्टा बनाइदिएको छ ।

कृष्ण पहाडी मानवअधिकार र नागरिक समाजका अगुवा नेता हुन् । उनले नेपाली राजनीतिको रूपान्तरणमा पुर्‍याएको योगदान र समर्पणको सधैँ समाजले सम्मान पनि गर्नेछ ।

लेख्नु आफैँमा ठूलो कुरो हो तर जब आफूले लेखेका कुरालाई लक्षित पाठकको पहँुचसम्म पुर्‍याउन सकिएन भने त्यो लेखाइको औचित्य मन बुझाउनुमा मात्र सीमित हुन्छ ।

गजल लेखनको पछिल्लो छिमलमा सशक्त हस्ताक्षरका रूपमा देखापरेकी गजलकार हुन् रेणुका थापा ‘सोलु’ । उनै गजलकारले आफ्नो पुस्तकाकृतिको उपस्थिति देर्खाएकी छिन् । अवसरको सगरमाथा (२०६८) मार्फत् ।

सिद्धार्थनगर-१३, रूपन्देहीका स्रष्टा पृथ्वी शेरचनले एकैसाथ तीन कृति प्रकाशित गरेका छन् । भीमखोला बहुलाउँदा (नाटक), चीन भ्रमणको डायरी र सोभियत युनियन र बलगेरिया भ्रमणको डायरी (दुई नियात्रासङ्ग्रह) स्रष्टा शेरचनका प्रकाशित कृति हुन् ।

काठमाडौँको पुरानो चाबहिल चोकमा उहाँको हजुरबुबाको ठूलो वैद्य पसल थियो । पुरानो चाबहिल अर्थात् गणेशस्थानको तेर्सो । राजवैद्य कुल भएकाले मानमनितो नै बेग्लै थियो ।

हुँदा पैदा पुत्री, हृदय जननीको खुश हुने
यिनैका हाँसोले भवनबीच शान्ति स्थिर हुने

नेपाली राजनीतिको बेग्लाबेग्लै कालखण्डमा भिन्दाभिन्दै स्वभाव, चरित्र र वैशिष्ट्यका थुप्रै राजनीतिज्ञहरूको प्रसङ्ग बेलाबखत उठ्छ ।

त्यस्तो केही छैन पहाडमा
जस्को म एउटा कविता लेख्न सकूँ

भनिन्छ मृत्यु बलिदान हो । मृत्यु वीरता हो, मृत्यु सहिद हो रातो झण्डाभित्र । मृत्यु इतिहास हो, मूर्ति शालिकका सुनौला शिलापत्रमा ।

बूढीगण्डकी र आँखुको दोभान । कञ्चन पानी तर छुट्टँिदैन नीलो हो कि कालो । पानी आफैँसँग आफैँ अँगालिँदै र फैलिँदै, सुनिन्छ स्वाँस्वाँको सुसाइ र मीठो संवाद ।

आज सारै मुडअफ छ उसको । भान्छाको कुरा सम्झदा उसको अनुहार लाजले रातो भयो । उसले दायाँबायाँ पल्याकपुलुक हेर्‍यो ।

“तँ कत्ति भाग्यमानी छस् । काठमाडौँमा घर, प्रशस्त सम्पति, कमाऊ लोग्ने र दुइ आँखा जस्ता छोराछोरी । के को पिर छ तँलाई ।”