विविध-विधा

तर्की तर्की जैले देखि उनले छोडिन् मलाई चिन्न
कसम खाइ मैले छाडेँ उनको घरको बाटो हिन्न

सागरसरी मेरो माया कुवा भन्दा तुच्छ तिम्लाई
धनैलाई प्रिती ठान्यौ थाल अब माया किन्न

माया भन्नु झेल रैछ हाटबजारी खेल रैछ
बाचा गरेँ कसैलाई नी अब मन मुटु दिन्न

माना माया पैँचो लिदा मुरी गनी तिर्नुपर्ने
बरु माया बिनै मर्छु रत्ती माया कोइ को लिन्न

एक्लै जन्मे एक्लै मर्छु बैतरणी एक्लै तर्छु
एक्लोसरो जीवन जिउछु अरु भन्दा केही भिन्न

परेलीमा आँशु राखी हाँस्न सिकाउने खोज्दैछु
दिलमाथि पत्थर् राखी बाँच्न सिकाउने खोज्दैछु

खुसी फुल्ने डाली अनि हाँसो फल्ने हाँगो भाँच्दा
भरोसाको धागो लिई गाँस्न सिकाउने खोज्दैछु

पोहर साल आएन भाइ अहिले लिन पठाउ आमा
घरमै बसी तिजको दिन कसो गरी कटाउँ आमा ।

रातो साडी रातो पोते साईली माईली आँगनीमा
तेरा माईती खोई भन्दा के भनेर बताउँ आमा ।

तडपिएर जिउदैछु तिम्रो यादमा
भुल्नलाई पिउदैछु तिम्रौ यादमा

गरीबको मात्रै िकन गाँस लुिटन्छ यहाँ
भत्काएर घर िकन बास लुटिन्छ यहाँ

झुत्रोझाम्रो भए पनि ढाकेकै छन् लाज
नङ्ग्याई तीनलाई कपास लुटिन्छ यहाँ

बाटो चिन्न गाह्रो भयो दोबाटोमा फसेपछि
यता जाँउ कि उता भयो दलदलमा फसेपछि ।

सहज थियो यात्राहरू निसंकोच पनि
दुविधाले सताउदैछ दलदलमा फसेपछि ।

घर घरमा सजाउने बस्तु होइनन् नारी
बिज्ञापनमा बजाउने बस्तु होइनन् नारी

बेचिंदैछन् चेलीहरू भारतका शहरतिर
पैसासँग भजाउने बस्तु होइनन् नारी

सम्झना बाढी बढेर आयो
उनकै तस्बिर गडेर आयो ।

बाढुल्की लाग्यो सम्झेछौ भन्थिन
त्यही बेथा मलाई सरेर आयो ।

जसलाई आफ्नो सम्झेँ उसले घात गरी आज
मेरो चोखो मायामा बज्रपात गरी आज

भगवान् हौ तिमी मेरो भनेकै त थिएँ मैले
त्यही बोलीमा खेली खेली मात गरी आज

पाइला चाल्न साथ दियौ
यात्रा थाल्न साथ दियौ

आस्था बोकी रही सदा
क्रान्तिदिप बाल्न साथ दियौ

सकेसम्म जोगिनलाइ अनेक कोशिश गरें
भ्रष्टाचारी ठहरिंदा आखिर जिउंदै मरें

हिजोको इज्जत सान माटो मै मिल्यो सबै
कैदी संग संगसंगै के गरी बस्नु हरे

पापी रैछन् न्यायाधिश बुझेनन् मनको कुरा
करोडौ दिंदा पनि लिएनन् अरे

पचास बर्से राजनीति समाप्त भयो आज
चुनाब लड्न नपाइने कानुन मै छ रे

भन्न लाइ त भन्थे सबै पाप कराउंछ धुरीबाट
न भन्दै त्यस्तै भयो आखिर जेल मै परें

जन्मभूमि नेपाल रुँदा मेरो पनी मन रुन्छ ।
बिहानीको किरणसँगै डाँडा पाखा बन रुन्छ।।

लड्दैछ रे हेरन आफै दाजु भाई जताततै ।
बौलाएको जनता देखी देश अझै झन रुन्छ ।।

रैछौ सार्है तकडा क्या गजब छ
र पो गर्छौ झगडा क्या गजब छ

कता जान्छौ तिमी? जता जान्छौ तिमी
उतै हुन्छ लफडा क्या गजब छ

तिमीले धेका दिएर त, गजल मेरो सहारा भो
तिम्रो यादमा पिएर त, गजल मेरो सहारा भो

सारा खुसी सपनाहरू, आँशु बनेर बहिदिँदा
फलाम जस्तै खिएर त, गजल मेरो सहारा भो

एक)
झर्नै परे आँखाबाट बरु झरी दिन्छु
तर मायाँ तिमीलाई मुटुभरि दिन्छु
किन खोज्छौ घर जग्ग पेन्सन्पट्टा भन ?
जिन्दगी नै तिम्रो नाम सारी गरी दिन्छु

जन्म दिने बाउ आमाकै, कसम ! खायौ भने बिश्वास गर्छु
अगुल्टो हल्लाउँदै रातमा, भेट्न ! आयौ भने बिश्वास गर्छु

माया त गर्छु भन्छन् यहाँ, तरिका मात्रै फरक–फरक
कसैले नलाको तिमीले, माया ! लायौ भने बिश्वास गर्छु

मच्चिएर खेल्छ आज पिङ मन्ले चहचह
अँधेरीलाई मास्न होला जून लाग्यो टहटह

मासिएर अध्यारो उज्यालोले टेक्यो दैलो
थेग्न खुसी नसकेर अँश्रुभेल बन्यो दह

खोला सरी आ’थ्यौ तिमी बह सुसाएर
गयौ तिमी धेरै टाढा आज रुवाएर

किन गर्‍यौ अनविश्वास् तिम्ले मैमाथि नै
ख्वाकै थियौ कसम् तामा कलश् छुवाएर