विश्लेषण/समालोचना

प्रविधि-विज्ञानको प्रगतिले आजको विश्वमा अनेकौँ नौला आविष्कार थपिएका छन्। यही प्रगतिले ल्याएको पछिल्लो आविष्कार हो साइबर संस्कृति।

शिक्षा-चिन्तक गिरिजाशङ्कर भगवानजी बधेका अर्थात् गिजुभाईले आफ्नो छोटो जिन्दगीमा गरेका बाल-शिक्षणसम्बन्धी सार्थक चिन्तन, प्रयोग र अनुभवहरूको सारसङ्क्षेप हो― दिवास्वप्न।

स्कूले जीवनमा दैवज्ञराज न्यौपाने रचित छन्द र कविताहरू नपढ्ने नेपाली कमै होलान्।

बाल्यकालमा आफ्नै बाबुबाट खेप्नु परेको प्रताडना, किशोरकाल नटेक्दै समाजमा गरेको एक्लो सङ्घर्ष र त्यसपछि पाएको सफलताको उचाइ जो कोहीको लागि प्रेरणादायी छ।

खसहरू को हुन्? उनीहरू कहिले, कहाँबाट आए? एउटा घुमन्ते जाति कसरी जनजाति चरण पार गरेर शासक हुन पुग्यो? आदि प्रश्नहरूको उत्तर छ, यो पुस्तिकामा।

सम्पादन, व्यवस्थापन, मार्केटिङ, वितरण आदि बुझेकाले सञ्चारमा लगानी गरे हुन्छ।

पत्रकारिता सिक्दै गरेकाहरूका लागि पठनीय पुस्तक।

पछिल्लो समयमा नेपाली भाषामा गरिएका खास गरेर हिज्जे परिवर्तनको विषयमा कडा विमतिहरू उठेका छन्।

कवि वैरागी काइँला पछिल्लो समयमा कविताको सैद्धान्तिक-दार्शनिक पक्ष भन्दा समय-परिस्थितिसँग बढी एकाकार देखिन्छन्।

काठमाडौँको मध्यमवर्गीय परिवारमा जन्मिएका उनको कलमबाट प्रवाहित साहित्य सरिताको लहरले नेपाली साहित्यका विधा हराभरा भएका छन् ।

कवि छविरमण सिलवालद्वारा पछिल्लो समयमा लिखित तीसवटा कविताहरूको सङ्ग्रह हो, मनको शिविरबाट ।

कवि भुवनहरि सिग्देलको टतारा नखस्नु तिमी भिन्नखालको, रोमाञ्चक, नवीन खगोल यात्राकाव्य हो । यसले सिग्देललाई महाकाव्य, खण्डकाव्य, नव्यकाव्य र कवितासङ्ग्रहसमेत एक दर्जन काव्य कृतिका स्रष्टा बनाइदिएको छ ।

कृष्ण पहाडी मानवअधिकार र नागरिक समाजका अगुवा नेता हुन् । उनले नेपाली राजनीतिको रूपान्तरणमा पुर्‍याएको योगदान र समर्पणको सधैँ समाजले सम्मान पनि गर्नेछ ।

लेख्नु आफैँमा ठूलो कुरो हो तर जब आफूले लेखेका कुरालाई लक्षित पाठकको पहँुचसम्म पुर्‍याउन सकिएन भने त्यो लेखाइको औचित्य मन बुझाउनुमा मात्र सीमित हुन्छ ।

गजल लेखनको पछिल्लो छिमलमा सशक्त हस्ताक्षरका रूपमा देखापरेकी गजलकार हुन् रेणुका थापा ‘सोलु’ । उनै गजलकारले आफ्नो पुस्तकाकृतिको उपस्थिति देर्खाएकी छिन् । अवसरको सगरमाथा (२०६८) मार्फत् ।

सिद्धार्थनगर-१३, रूपन्देहीका स्रष्टा पृथ्वी शेरचनले एकैसाथ तीन कृति प्रकाशित गरेका छन् । भीमखोला बहुलाउँदा (नाटक), चीन भ्रमणको डायरी र सोभियत युनियन र बलगेरिया भ्रमणको डायरी (दुई नियात्रासङ्ग्रह) स्रष्टा शेरचनका प्रकाशित कृति हुन् ।

काठमाडौँको पुरानो चाबहिल चोकमा उहाँको हजुरबुबाको ठूलो वैद्य पसल थियो । पुरानो चाबहिल अर्थात् गणेशस्थानको तेर्सो । राजवैद्य कुल भएकाले मानमनितो नै बेग्लै थियो ।

हुँदा पैदा पुत्री, हृदय जननीको खुश हुने
यिनैका हाँसोले भवनबीच शान्ति स्थिर हुने