editor

संसार अट्ने मुटुभित्र, मायाँ अटेन कि
भगवानभन्दा बढी तिम्रो, नाम जपेन कि

बिर्सिन सक्छु तिमीलाई, भन्दै धाक लाउथ्यौ
मेरै नामको तस्बीरको अँझै, छाँया हटेन कि

प्रीति,
भावना र चाहनाको
श्रमिश्रण
वासना,
क्षणिक आवेश

प्रेयसीको प्रेम (प्रेमी प्रेमिकाको प्रेम)
आकर्षण
पति पत्नीको प्रेम
विश्वास
आमाको प्रेम
ममता

कोही भन्छन् ऊ हट्टाकट्टा जवान् हो
कोही भन्छन् ऊ गरिबको भगवान् हो

साँच्ची उसले नगरेको केही रहेनछ
यसर्थ ऊ दुई होइन सबैको वान् हो

प्राय : चुलै नबल्ने घरमा
कसैगरी बलिहाले पनि
उही एउटै परिकार
केवल खोले पाक्ने घरमा
कुनै दिन यदि
मासु मगमगायो भने
बुझ्नु–
त्यो दशैं हो
आखिर अर्को अर्थमा
दशैं भनेको
मिठो–मसिनो केही खाने दिन त हो ।

सुनाऊँ कहाँ गै ? दुखेको छ छाती
झरी आँसु धेरै भिजेको छ छाती

न आयो सुखैमा रमेको पला त्यो
सधैँ प्यास मात्रै सहेको छ छाती

वर्षभरिको चाड दशैँ
आउन त फेरि आयो
अकारण मारिएका आफन्तको
सम्झना बोकी आयो

आशीर्वाद दिने बुढा बा-आमा
टुँडीखेल मंचमा लडी खोक्दैछन्
आशीर्वाद बोक्ने प्यारा भाइबैनी
काश्मीरमा घोडाको लिदी सोर्दैछन्

कुन देवको पूजा गर्न कुन मन्दिर जान्छौ मान्छे
तेत्तीसकोटी देवहरूमा कुन सत्य मान्छौ मान्छे

गीता सार मान्छौ भने अब्यय एक देव साथमा
पण्डितको झुटो कथामा ढुङ्गाको देव छान्छौ मान्छे

भो चुनाव म लडिदन, दुई तिहाई बहमत आउँछ
सर्बहित बिधान लेखी संसद भवन को धाउँछ
साथीहरू संसद पसी केही स्वद चाखिसके
मधुमख्खी प्यारी छन् भन्दै मोहनी मन्त्र को लाउँछ

सदानन्द अभागी

केही गर्छु भन्ने एक सुर थियो ऊसँग
आँट भरोशा त भरपूर थियो ऊसँग

झुक्दैनथ्यो, लुक्दैनथ्यो, स्वाभिमानी थ्यो
त्यसैले हो आफ्नै दूर दुर थियो ऊसँग

बाध्यतामा बस्नुपर्ने गरीबको जिन्दगी
कहिले सुख भन्नु छैन गरीबको जिन्दगी

कहिले भोक कहिले तिर्खा निद्रा छैन रातमा
असहाय गरीबको कोही छैन साथमा

दुई आत्माको मिलन हुँदा, बन्ने सुन्दर घरबार हो
झुपडीलाई महल सम्झे, त्यही नै आफ्नो दरबार हो

तिमीलाई नै भन्दा खेरि, छाडी आएँ नाता समाज
हाँक मलाई चुनौतीमा, माया पिरती संसार हो

बनेको महलभित्र आफ्नो बास नदेखे पछि
जोडेछन् नानाथरीका बहानाहरू
गौण र मौन जतनाको बस्तीभित्र
छिर्दैछन् फेरि मशाल बोकी मुर्दाहरू ।
किन बनेनन् संविधान ?
न कुनै समीक्षा न कुनै ग्यारेन्टी
फेरि निर्वाचनको हुरी चुलिएछन्
जहाँ केवल छ विदेशीको ग्यारेन्टी ।

आइरहेँ भेट्न आफ्नो मान्छे चिनेपछि
तिम्रो मेरो विवाहको कुरो छिनेपछि

पुलकित भइरह्यो मन उस्तैसित
रातो चुरा सिन्दुर र पोते किनेपछि

धेरै बर्ष भयो,
भेट भाको छैन आमा,
विवशताले टाढिए ! कस्ती भयौ ?
देख्न पाको छैन आमा ।

सुन्छु रुन्छौ रे तिमी त्यहाँ,
म पनि त त्यस्तै नै छु !
न बगाउँन आशु धेरै,
एक दिन भेट्न आउछु आमा ।

गरेँ आज पूजा खुसी हौ भवानी
सजाएँ नयनमा बनाएर नानी

घटस्थापना भो दशैँ घर घरैमा
रमाए युवा बृद्ध, बालक र ज्ञानी

अब !
फेरिदिन मन लाग्छ
आस्था र परिभाषा दशैंको ।

जब !
तिम्रो मुहार हेर्छु
के चम्किन्छ र ? दशैं त्यहाँ
शुभकामनाहरूका प्रकाशले ।
बर्षा याममा पानीले चुटिएको पहाडझैं
हरक्षण पखालिएर बगेका छन् अपूरा खुशीहरू

भाग्य लेख्ने भावीसँग आज बाजी मार्नु थियो
आफ्नो भाग्य आफै लेखी जित हात पार्नु थियो

ढुंगासँगै पै’रो लड्यो मैले हिड्ने बाटैभरि,
बल बुद्धि सक्दो लाएँ पाईला अघि सार्नु थियो

दशैँ र दशा
एकैसाथ भित्रियो
कठै दोलखा ।

यो उपहार
मनभन्दा गरुङ्गो
फूलको माला ।