ks

किन गज़ल लेख्नु पर्यो सारिदिन्छु म त
सही नाम र ठेगानालाई मारिदिन्छु म त

थाहा नभे आफ्नै हुन्छ पाए ठिक्क पार्दै
गोहीका झैँ स्वार्थी आँसु झारिदिन्छु म त

यसो हेर्दा हलक्क बढेको हुनु पर्छ
दुई चार अक्षर पढेको हुनु पर्छ

धेरै पो गम्भीर प्रकृतिको रहेछ ऊ
उदेश्यको पहाड चढेको हुनु पर्छ

जीवन कलायुक्त हुनुपर्छ । कलाविहीन हुनु मानव हुनुबाट बञ्चित हुनु हो । भनिन्छ, शिव सर्वकलाले सम्पन्न थिए, कृष्ण पनि सोह्र कलाले सम्पन्न थिए साथै राम समेत केही कलाले युक्त थिए । आजका हामी मान्छे कलाकारितामा विश्वास नराख्ने भुल गरिरहेका छौँ । खालि धनोपार्जनमा ध्यान लगाइरहेका छौँ । कलाले धन मात्र उपार्जन गर्दैन, जीवको धरोहर समेत निर्माण गर्दछ । अतः कलाको सम्मान हुनुपर्छ । सानो काम भनेर तुच्छरूपमा लिने सोचको विपक्षमा नउभिई हामी जीवनवोध गर्न सक्दैनौँ । हामीमा के–कस्ता कला छन् र के–कस्ता कामकाजको सम्मान गर्न सक्नुपर्छ भन्ने कुराको आभाष दिन र लिन व्यवहारोपयोगी जम्मा चौसठ्ठी वटा त्यस्ता कलाको अध्ययनमनन र चिन्तन आवश्यक हुन्छ ।

अलिकति आक्रोश
अलिकति उत्तेजना
अनि, अलिकति पीडाको बिस्कुन
मनभरि बोकेर
रेगिस्थान छिरेको नि बर्षौं भएछ

समयको सम्भोगसँगै
स्खलित मेरो मन
आज निक्कै गलेको छ
सायद हलचल गर्नै नसक्ने गरी

गुलाबको फूल लिई थमाएको याद गर
उकालोमा यिनै हात समाएको याद गर

एकै छिन साथ छुट्दा तड्पिएर रोई रोई
परेलीमा आँशुहरू जमाएको याद गर

अझै फेरि बिद्रोहको राँको बाल्नु पर्छ
एउटा ठोस निर्णयको कदम चाल्नु पर्छ ।

दिनानु दिन महंगीले घाँटी थिची मार्दा यहाँ
अत्याचारी ज्यानमारा यो सरकार ढाल्नु पर्छ ।

बिजुली तिमीले साह्रै दुख दियौ
यसरी जाने भए किन हाम्रो जिन्दगीमा आयौ
बरु तिमी नभैदिएको भए तिम्रो आश नै हुने थिएन
तिम्रो प्रतिक्षामा बस्नु पर्ने नै थिएन
धनी सम्पन्न ब्यक्तिको घरमा तिमी जसरी पनि गयौ
कही इनभरर्टर त कही जेनेरेटर भयौ

नेपाल तामाङ घेदुङ र नेपाल प्रज्ञाप्रतिष्ठानको संयुक्त प्रयासमा तामाङ शब्दकोष प्रकाशन हुने भएको छ ।

हिजो भएको एक कार्यक्रममा शब्दकोष निमार्णको काम अन्तिम चरणमा पुगेको शब्द संकलक तथा सम्पादक अजितमान तामाङले जानकारी दिनुभयो ।

रगत देशमा धेरै बग्यो

रगत देशमा धेरै बग्यो अझै रगत नखोज भो
देशमा शान्ति चाहिएको छ संघर्ष–पथ नरोज भो
सत्यकर्म सत्यबोली आकर्षणको हो महान शक्ति
गोलाबारुद त्रासादिमा कहाँ कस्को के मोज भो

तिहारको रमझम सँगै भाइटीका नजिकिदै गएकोले भाइ पुज्नका निम्ति चाहिने सामग्रीहरू किन्नका लागि तयार भएर माईक्रो चढी असनतिर लागें । काठमाण्डौको त्यो पनि असन बजार राम-राम पुरै मान्छे नै मान्छेले भरिएको रहेछ । कतै खुट्टा धरि राख्ने ठाउँ रहेन छ, तर के गर्नु आफ्नो काम त जसो तसो किनमेल गर्नु थियो । त्यही भएर अन्त ध्यान नदिई आफ्नो किनमेलको कामतिर लागेको मात्र के थिएँ ।

छोरी हुन् भनि जान आज तिमिले सन्तान मूटू सरी ।
अर्काको घरमा विदा दिएर छोरी पठाउने के गरी ।।
जन्माई पहिले बढाइ घरमा छोरी त ठूली भई ।
अन्माइ कसरी पठाउँ अरुका घरमा त जाने भई ।।१।।

ए फूल तँ फूलिदे ए हावा तँ चलिदे
फुल्यो फूल चल्यो हावा ए पात हल्लिदे

ऋतुहरूको रिमझिमसँगै झुल्छ लहरा
उसै गरी झुल्दै झुल्दै ए फल तँ फलिदे

यहुदीहरूलाई खोजी खोजी मार्ने हिटलरको अभियानले पोल्याण्डलाई पनि अछुतो नबनाएपछि त्यहाँका यहुदीहरूलाई ज्यान जोगाउन हम्मे परेको थियो ।

क्राकाउ शहरको नजिकैको एउटा गाउँमा चार घर धुरी मात्र यहुदी र बाँकी सबै क्रिस्चियन थिए । कोही यहुदी भने ज्यान जोगाउनकै लागि क्रिश्चियन भएका थिए । ती चार घर यहुदी बिरुद्ध उजुरी परेको थाहा पाएपछि राता-रात याजाले आफ्नो श्रीमानलाई क्राकाउ पठाइन् ।

सापट र उधारोमा लिइनुको मजा बेग्लै
माया साटासाट गर्दा खिइनुको मजा बेग्लै

मदिराको नशामा लट्ठिँदै छन् जोडीहरू
उन्कै ग्लासमा मिसिएर पिइनुको मजा बेग्लै

नेपाली बन्न हामीले नेपाल राख्नपर्छ है,
नयाँ विवेक पालेर उपद्रो मास्नपर्छ है ।

अठोट नव सोच्दामा पर्दैन फस्न कष्टमा,
सुन्दर कर्म गर्दामा पर्दैन पर्न भ्रष्टमा ।
बोली आदर्श भैदेमा मतिच्यूत हुँदैन र,
व्यवहार नभै राम्रो खराबी ल्याउँदैन र !

आजभोलि शरमले झुकेको छ शिर
बिनसित्ती चोरी गर्दा लुकेको छ शिर

लुकाएको सत्य-तथ्य सबै सामू आउँदा
ओठ, मुख, तालु समेत् सुकेको छ शिर

“भाइसाब अलिकति मिठाई दिनुस न !”

(प्लेट अघिल्तिर सार्दै) “धेरै हैन नि फेरि एउटा मात्र उफ्फ ! यो विवाह पार्टीमा नआउदा पनि नहुने आउनु भनेको नाफाभन्दा घाटा नै बेसी ।”

हुन त हिसाब किताब गर्नु त राम्रो होइन । फेरि खानामा उस्तै चिल्लो पिरो हुन्छ जसले खराब गरेरै छाडछ वास्तवमा यो भनेकै रोगको घर हो ।