विविध-विधा

संकुचित विचार त्यागी खुल्ला आकाश हेर्ने गर
उदण्डता आफ्नो सबै बोधित्वले घेर्ने गर

कुनै बेला जित्न खोज्ला अविवेकी मन्ले
नफुस्किने गरी त्यो नियमले बेर्ने गर

माया जालमा कसैलाई पार्नेछु म चौधै गते
पिरतीले जिन्दगीलाई बार्नेछु म चौधै गते

धरै नै छन् माया गरी दोधारमा पार्नेहरू
प्रेम् प्रस्ताब आफै अघि सार्नेछू म चौधै गते

बुझेपछि माया प्रेम बदलियो सोच बिचार
पैलो चोटी उन्को सामु हार्नेछू म चौधै गते

छोडी नजाऊ एक्लै म, रुन्छु होला
फर्की बोलायौ भने म, सुन्छु होला

बिछोडपछि भुली, बिर्सी गयौ भने
नविन भावी गाथा म, बुन्छु होला

(१)
गोरी छोडी लौन काली आँट्न सकिन्
दुबैतिर मनको माया साँट्न सकिन्
मोहनी लाए क्यारे मलाई जालमा पारी
चाहेर नि यिनका कुरा काँट्न सकिन्

महंगीले जहान परिवार पाल्न गार्हो भयो
बर्षौ देखि चुहिने छानो टाल्न गार्हो भयो

कमाइले धान्न छोड्यो के गरी जिउने खै?
साँझ बिहान घरमा चुलो बाल्न गार्हो भयो

सधै एउटै लाउनु पर्ने विवशतामा परेपछि
चाडपर्वमा एकजोर नयाँ हाल्न गार्हो भयो

पराइकै भए पनि जाति कुरा सुनेको राम्रो
गर्नुभन्दा पहिले कयौ पल्ट गुनेको राम्रो

रङ्गी बिरङ्गी सपनाहरू देखेर नपुग्नुभन्दा
साधा,सिधा जीवन को रेखा बुनेको राम्रो

१.
कति छल्न सक्छ नियतिले छलोस
जति चल्न सक्छ कृतिम हावा चलोस
जे जे हुन्छ परि आउछ भोगी बाँच्नु छ
केही गर्ने चाहानाको दिगो दीपक बलोस ।

बिहान सखारै, उजेलीले बोलाई,
केहि भन्छु भन्थि फेरी एक्लै टोलाई ।

कत्ति कुरा भन्न मन हुँदा पनि,
मैले खाईदिउला झै गरि, अनायसै डराई । ।

पछि, भो भन्दिन भनि,
आँफै अत्तालिएर, मलाई जलाई । ।

भेट्न बोलाएर केहि पनि नभनि,
मलाई एक्लै छोडेर आफ्नो बाटो लाई । ।

म सोच्दै छु, आफ्नै सरकार बनाउँ,
पापि दुष्टको आँखा नलाग्ने घरबार बनाउँ ।

बा आमासँग मिली गठबन्धन बनाएर,
प्रतिपक्षको पनि समर्थन हुने संस्कार बनाउँ । ।

गृह मन्त्रि उनि, अनि प्रधानमन्त्रि म,
बालुवाटार भन्दा भिन्न, दरबार बनाउँ । ।

स्वाभिमान र स्वतन्त्रताको रक्षा गर्न,
धावा बोल्नेलाई प्रहार गर्ने, तरबार बनाउँ । ।

तिमीले छुटिने प्रस्ताव लिएर आयौ,
मेरो सर्बोश्व लुटिने प्रस्ताव लिएर आयौ

किन हो तिमीले बिपक्षीले झै गरेको,
प्रतिद्धन्दीहरू जुटिने प्रस्ताव लिएर आयौ

तिम्रो यो अदुर अनि सुक्ष्म बुझाईले गर्दा,
बाचा कसम भुटिने, प्रस्ताव लिएर आयौ

देशको निम्ति रगतको नै , खोला बगाएर के भो
गणतन्त्रको लागि सन्तान, आफ्नै मराएर के भो

जनता अनि आफ्नो देशको हित गर्दछौ भनेर
नेताहरु लाई सपथ, ग्रहण गराएर के भो

घास खाने मात्रै छन् देश बनाउँछु भन्नेहरु
तिनलाई सद्-बुध्दिको ,बारिमा चराएर के भो

जनताले न्याय खै पा’को ठुलाका लागि बने जस्तो
अधिकार माग्न रोडमा ,नेपालि कराएर के भो

भस्ट्रचारिलाई अपदस्त प्रयास नि गरेकै हौँ
अर्कै भ्रस्ट जान्छ सत्तामा, एउटा झराएर के भो

जता ततै बिबाह छ सुहागरात छ अचेल
यो मनले इर्स्या गर्दै गुहार्दै छ अचेल
माया तिमि टाढा नहोउ नजिक नजिक आऊ
तिम्रो सिउदो तेसै गरि सिंगर्दैछु अचेल

के छर जिन्दगीमा टहल्नु सिवाय
अरु सामु हुदा उनी जल्नु सिवाय

मेरै साथ त छिन नि उनी भन्दै
आफूले नै आफूलाई छल्नु सिवाय

अलिअलि तिम्रो गल्ती अलिअलि मेरो जिद्दी, हो त्यसैले झगड़ा भो
अलिकति तिमी झुक्यौ अलिकति म ‘नि झुकें, मिलापत्र तगड़ा भो

आरिसले पनि होइन आडम्बर केही छैन, कुन्नि के भो अनायासै
तिमी रातो-पिरो भयौ म ‘नि त्यस्सै आगो भएँ, यहीं नेर लफडा भो

आफैलाई गीत बनाई कहिले काही गाउँछु म त
तिम्रै नामको फोटो बनाइ सम्झनामा आउँछु म त

तिम्रो दिलमा बास बसी रातै बिताउँथें
सधैं भरी तिम्रो कुरा सुन्दै निदाउँथें

मैले भने-
दिन दहाडै गोली चल्छ हाम्रो नेपालमा
जीउदो शरिरमा आगो बल्छ हाम्रो नेपालमा
नहुदा कुनै नियम कानून अपराध छेक्ने
आफ्नै दाइले भाइ छल्छ हाम्रो नेपालमा

मुलुकको खजाना लुटेरै सखाप भो
भरोषा र आशा चुटेरै सखाप भो

गरीवी र भोकले सधैँ ग्रस्त पार्दा
समाजका सुस्वप्ना टुटेरै सखाप भो

नसालु त्यो हेराइको मातै मीठो छ
सुनु-सुनु लाइर’ने बातै मीठो छ

विष पनि पिइदिन्छु दियौ भने त
के भनु म तिम्रो त हातै मीठो छ