वैयक्तिक निबन्ध

यी भौतिक दुई नेत्रको कुरा अब निकै बेरका लागि बन्द गर्छु । हलचल विहीन नै आँखा खोल्दा, आँगनमा लास थियो । कोही रुँदै थिए, कोही भक्कानिदै थिए ।

खै कसलाई पो के भन्नु र संसार यस्तै छ
खुसि मेरो लागि, पिडा तेरो लागि
सम्पति मेरो लागि, बिपत्ति उसको लागि
सम्बन्ध मेरो लागि, घात पराइको लागि
सुन्दा र देख्दा मेरा यी इन्द्रीयहरू कहिलेकहिँ सारै नै निस्क्रिय हुने गर्छन.
हुन त यहाँ कसलाई केको चासो हुनु पर्यो र ? तर किन किन मान्छे यति स्वार्थको खाडलमा पस्दो रहेछ कि आफ्नो पहिचान के हो उसको अस्तित्व बिर्सेर अरुको बिरोधमा तल्लिन हुँदो रहेछ

मलाई कहिलेकाहीँ अचम्म लाग्छ ! मेरो स्वाभिमान र मेरो रोजाइको हालत देखेर । मनमा लागेको कुरा गर्न नपाउँदा मलाई हैरानी लाग्छ मलाई । आखिर रोजाइ कसको ?

बिहानै दाह्री काट्ने ब्लेड सकिएछ नजिकैको पसलमा दौडिएँ ।

‘साहुजी दाह्री काट्ने ब्लेड छ ?’, मैले सोधेँ ।

म घरको कौसीमा उभिएको छु र, आँखा आकासमा टाँगिदिएको छु । आकास प्रायः निलो छ कतै कतै टाटाटुटी बादल मैले जे कल्पना गर्यो त्यही आकार भएर आकासै आकास दौडन्छ । सुन्दर फूलहरूको वगैँचा, सेतो हिउँको पहाड, खेतका कान्ला, पाखो बारी, साहुको अनुहार, बादलले आकासको पिठ्युमा बोकेर दौडिरहेको छ । रमाउन किन धेरै बाहाना चाहियो र ? म यिनै बादलका हजार अनुहारमा हराई रहेको छु । आज औधी रमाईलो लागेको छ । यसपाला पनि नबिराई ऋतुमा वसन्त आईपुग्यो, रुखका आँगामा पालुवा पलायो । आरुका बोटहरू उन्माद बैँसमा फुले । पोहोर पनि फुलेका थिए । हुन त यी बोटहरू मैले थाहा पाउँदादेखि नै फुलिरहेका छन् । यी रुखहरू हतपत बुढा हुँदैनन् वा बुढा भएर पनि फुलिरहनु यिनीहरूको भाग्य हो । बिहान हरिलाल ठाकुरको सैलुङमा, सेताम्मे कपालमा, कालो पोलिस लगाईरहेको, त्यो छिमेकी सरकारी हाकिम यी आरुको बोटका बैँससँग कति ईर्ष्या गर्दो हो म मनमनै कल्पना गर्न सक्छु ।

“……… बन्दैन मुलुक दुई चार सपुत मरेर नगए………”

‘दु:ख’ शब्द नै यति कठोर लाग्ने गर्दछ कि अधिकाशं मानिसहरू यो शब्दको उच्चारण नै गर्न डराउँछ नजिकै नपरोस भन्ने चाहन्छन् अनि आतिन्छन् मानौं शब्दमै काँडा छ र यसका तिखा सुईहरू चुभ्नेछ । अथवा भनुँ यसले घोच्दाको पीडा सहन सक्ने शक्ति तब छैन उनीहरूमा। तर म दु:ख मनपराउँछु। म दु:खलाई आत्मसाथ गर्छु ।

हुन त ममा पनि मानवीय गुण अनुरुप दु:खप्रति केही चित्त दुखाई नभएका हैनन् । तथापि म दु:खको अनुभव गर्न मनपराउँछु ।