editor

यस माटोलाई
अचानोमाथिको
अर्को अचानो बनाइरहेछु म ।

आफ्ना समस्याका खातहरू
आफ्ना मन बिझाउँने कामहरु
मार्फत् अघि सारिरहेछु
निरन्तर निरन्तर पीडाहरू,
आफ्नो मुटु रमाउने गरी
अर्काका हत्केलामा ठोकेर फलामे कीला
सर्वमान्य बन्ने रहर पूरा गरिरहेछु ।

जीवन साथी बिचमा सानो सानो कुरा साटिनु पर्छ
सम्बन्ध धमिल्याउने कालो मैलो सबै फाटिनु पर्छ
प्रेमको बन्धन संधै विश्वासमा मात्र कसिलो बन्छ
त्यसैले कलह फल्ने वृक्ष जरै देखि काटिनु पर्छ

संबिधानको नाममा बाजेलाई भोट
कुखुराको खोरभित्र स्यालको गोठ

पुरानै नीति नेताको नियत
कता हो टुप्पा कता हो फेद

ज्युँदै सम्झी अटल मनमा सजाए
मृत भनी सल्लाह दिंदा हप्काए तिमीलाई
तिम्रो त्यो उज्याले टहकिलो रुपमा छ चमक
मृत भन्दिन म पाप लाग्छ हिड्छै लमक लमक

चिनेका छौ तिमीले यहाँका ठुलाबडा माहाजन
फूलेका छौ आफैमा तिमी छाती फूलाईकन
मृत सम्झुँ कसरी म मृत संज्ञा दिए पनि
बुझेका छौ संसारलाई स्थिरै भए पनि

लेकबाट बेँसी झर्नै पर्ने भो
सानीसँग मनका कुरा खोल्नैपर्ने भो

झल्को गाजालु आँखाकै प्यासी अधरकै
तृष्णा सुकोमल मिठो स्पर्षकै
जिन्दगीको जँघार तर्नै पर्ने भो
अब त बेँसी तिरै झर्नै पर्ने भो

जसो तसो बाँचेको छु खबर अब नसोध है
भित्री मनै मरी सक्यो रहर अब नसोध है

बादलु झैं घेरेकाछन् बाध्यताले चारैतिर
पीडा दिन्छन् छाती भरि असर अब नसोध है

परिचय

वि.सं.२०७० साल मुंसिर २९ गते शनिबारको दिन आदरणीय साहित्यकार बालकृष्णभ भट्टराईज्यूसँग बुटवलमा, लुम्विनी वाङ्मय प्रतिष्ठानको पौष १३गते हुन गइरहेको साधारण सभाको तयारी सभामा भेट भयो । उहाँले मलाई आफ्नै कृति ‘प्रस्थान गर्नुअघि’ (भूमिकासङ्ग्रह) र श्रीमती गंगा लिगलको कृति ममताको खास्टो (समीक्षार्थ), उपहारस्वरूप प्रदान गर्नु भयो । ‘प्रस्थान गर्नुअघि’ (भूमिकासङ्ग्रह) जो मेरो हातमा छ अध्ययनको थालनी क्रममा छ भने ममताको खास्टो खण्डकाव्यलाई अध्ययन गर्दै केही लागेका धारणाहरूलाई यहाँ पस्कदै छु ।

केटी :-
तिमी गएको देशमा जून पोखिन्छ कि पोखिन्न, साँहिला
दुई मुटुको मिलनमा धड्कन रोकिन्छ कि रोकिन्न साँहिला
हावा नचली पात हल्लिन्न भन्छन् साँच्ची त्यस्तै हो र
सुन चाँदीमा माया पिरती जोखिन्छ कि जोखिन्न साँहिला ।

केटा :-
जून पोखिएको रात तिमीलाई भेट्नआउँदै छु, साँहिली
जून तारा जिस्किएको गीत गज़ल लेख्न आउँदै छु, साँहिली
रातै फुलेको धाइराको वनमा तिमी हुनेछ्यौ म हुनेछु
चखेवा बनेर शित बिन्दुले प्यास मेट्न आउँदै छु, साँहिली ।

के सोच्छन् होला ?
आमाको फेर समातेर
प्रस्थान कक्षको छेउ उभिएका
अवोध बालकहरू,
रसिला आँखाहरू हेर्दै गरेका
आमाहरू,
बिहेको हप्तैदिन नवित्दै
रातै साडीमा
बिदाइको लाइन उभिएका
नवदुलहीहरू ।

यति चिसो सिरेटोमा कसो गर्छ होला
आज भोलि के खाएर पेट भर्छ होला

त्यही एउटा बर्को थियो छेक्नलाई जाडो
अगेनाको अगूल्टाकै भर पर्छ होला

डल्ली होस वा मोटी होस साली भए हुन्थ्यो
मलाई पनि छोरी दिने ससुराली भए हुन्थ्यो

दशै तिहार जाने गर्थें मिठो मिठो खान्थे
ज्वाई भन्दै टीका लाउने थाली भए हुन्थ्यो

काम गरी घर आउदा खाना पस्कि बस्थी
गोरी मलाई चाहिएन काली भए हुन्थ्यो

पैसामा इष्ट बांगो कुमति हुनगए,जीबनै हुन्छ बांगो
साझामा काज बांगो वरपर झगडा, दीनमा दृष्टी बांगो
माग्नेमा भाव बांगो दिन मन नभए, हेयको मुष्ठी बांगो
वैरी बांगो कुरौटे वरपरबकने शान्तिमा क्रान्ती बांगो

वायूमा बन्ही बांगो कुशलनर बुझून् प्रेमको कैंची बांगो
बुढो बांगो रिसाहा घरभर नभए, भाँचिए लाठी बांगो
अर्काको डाह गर्ने अबुझ बलगरी, दान माग्ने छ बांगो
रात्रीको बास बांगो मलिन जन भलै, बुझ्न पर्दा छ बांगो