परिवर्तन
परिवर्तनशिल समय भएर नै होला, बिहान उदाउने सूर्यले बालक कालको अनुभूति न्यानो ताप संग, जस्तै जन्मदाको सानो बालकलाई काखमा लिदा सुन्दर र गर्ब, आनन्दको अनुभूति हुने गर्दछ ! त्यस्तै जीवनका तिता मिठा पलहरूसँग बढ्दै गएको उमेर अर्थात् दिउसोको चढ्दै गएको चर्को घाम, वित्तिरहेको समय संगको भर्भराउदो जवानी उमेरलाई सूर्यको दिउसोको कडा तापले हामीलाई अंकित गर्दै जीवनको महत्व याद गराइरहेको हुन्छ, त्यस्तै बिहान, दिउसो गर्दै ढल्दै जाने समय …सँग बुढेस काललाई अर्थात् अन्त हुने समयलाई अन्धकार भएर देखाइरहेको हुन्छ ! आखिर समयले कसैलाई पर्खदैन रहेछ त्यस्तै जन्मनु, बढ्नु र बुड़ो हुनु प्रकृतिले हामीलाई यसरी दीइरहेको संकेत उदाहरनीय छ ! जसरी बिहान दिउसो अनि रात्री पछि बिहान फेरि हुन्छ त्यस्तै जन्मने र मर्नेको सफर, कुनै न कुनै रुपमा फेरि अबश्य हुन्छ भन्ने बोध क्रमश जारी नै रह्यो !
नियात्रा !
लु खेलु यता आउ चरी कति राम्री
सुन्य- सुन्य भएँ, कमल बिनाको दह जस्तो
भानू-भक्त भनी महान कविको, श्रद्धा यहाँ गर्दछु,
जति छन् विधुवा बाला यिन्कै आत्मा वृत्तान्त हो
यति बिघ्न ऊ दुष्ट रैछ
फूल जस्तो सुन्दर कोमल मुहारमा हराइरहेँ
पूर्वका किल्ला याद गरे दाजु, देखाउनु भाइलाई पनि
जटिल यो शहरमा, कसरी बसौँ
रामजीलाई आमाले बोलाएर पाँचसयको नोट दिदै भनिन् – “एक धार्नी आलु किनेर ल्याइज त छोरा ।”
१)
पूर्णिमाको जून पनि, हराँउदै छ अचेल
प्राय शहरमा ठुला-ठुला महल भेटिन्छन्
फाल्गुनको महिना, कृष्ण पक्षको निष्पट्ट अँध्यारो रातको ३ बजे, दिउसो भए तल हेर्दा रिगंटा लाग्ने भिर, ठाउँ–ठाउँमा गुराँसका बोट, गाँऊ बस्तीबाट दुई घण्टाको दुरीमा रहेको जंगलको अपट्टेभीरमा एउटा टर्चको प्रकाशको साहयताको भरले अत्यन्तसानो मान्छे हिडेको गोहो पहिल्याउदै म वासस्थान फर्कने शुरमा छु । हात खुट्टा लगलग कामिरहेको छ । सानो पोथ्रो गुराँसको फेदमा छु ।
सुस्तरी मनको दरबार मक्कियो
देवी माता, हजुरको सेवकको यत्ति विन्ती सुनिदिनुपर्यो, बुझिदिनुपर्यो । मेरो आफ्नो नाम राख्ने रामकहानी सुनिदिनुपर्यो । सर्वदा कृपा गरी इहलोक र परलोक सपारिदिनु पर्यो । मप्रति गिद्धेदृष्टि लगाउनेका आँखा निकाली दिनुपर्यो । म मुखमा रामनाम जपेर बगलीमा छुरा राखी नेपाली जगत्को भलो गर्ने सेवकरामको रामकहानी बुझेर कृपा गर्दिनुपर्यो ।