विविध-विधा

सक्दिन म सुन चाँदीले भोरिएको डोली ल्याउन
माया दिन्छु नभन है टल्किने त्यो चोली ल्याउन

मन मुटु दिन सक्छु दिन्न झुटो संसार अब
माया भोर्न तयार छु खाली झोली ल्याउन

हरेक बहानामा पाखुरीले, हान्ने मान्छे तिमी
मुनामदन जस्तै जोडी, छान्ने मान्छे तिमी

औशीको अन्धकार रातमा, जून ल्याइदिन्छु
मनमा विश्वास जगाउन, जान्ने मान्छे तिमी

१)
प्राय मेरो मनको मनसँग सम्वाद हुने गर्छ
यो कुनै वाद होइन सम्वाद निर्विवाद हुने गर्छ
गहिरो पीडा छ यो घायल मन भित्र
त्यही पीडा कविता र मुक्तकमा अनुवाद हुने गर्छ ।

निकै टाढा पुगिएछ फर्केर हेर्दा
साथ सबै छुटिएछ फर्केर हेर्दा

जति हिंडे नि घर भेटिदैन के भो
घरको बाटो भुलिएछ फर्केर हेर्दा

बाँझै देख्छु खेत बारी किसान हराएछ
खेती गरी जाहान पाल्ने निदान हराएछ

छाती पिट्दै बुढी आमा रोइन आँगनीमा
विदेशबाट छोरो आको बिमान हराएछ

किन गढ्यो ? भित्र भित्रै, यो मुटुमा सियो ।।
यै मुटुको कुना कानी, चोखो माया थियो ।।

बिरहमा कल्पि कल्पि, आँसु झरेँ धेरै
शायद आँसु मेरो होला, खुशी कस्ले पियो ?

समुद्रमा उर्लिएको छाल झैँ छ जीवन
टुटिहाल्ने माकुराको जाल झैँ छ जीवन

मर्न पनि नसकेको बाँचेको नि होइन
हिंउदमा घिरौँलाको झाल झैँ छ जीवन

खुशी हुँदै रमाएर मित लाऊँ भन्यो शहरले
युगौं नछुट्टिने कसम खाऊँ भन्यो शहरले

अनुकरण गर सबै मेरा राम्रा कुराहरू
दूर बस्तीका कठिनाई पन्छाऊँ भन्यो शहरले

विवशता
त्यो बूढो भिखारीले भिख भित्रको अस्तित्वलाई
बुझेर नै होला शायद आफ्नो बाँकी श्वास
मृत्युको भिक्षा राखिदिए जस्तो लाग्छ -विवशतालाई ।

जिजविषा
चितामा सुतिसकेको त्यो लाशले पनि
फेरि एकपल्ट कात्रोबाट च्याएर
संसार र स्वयमलाई हेर्ने ठूलो इच्छा
गरे जस्तो लाग्छ -जिजविषालाई ।

ऊ जाँगरिलो छ तर गुनले बिगार्छ
जसरी परेवालाई बिस्कुनले बिगार्छ

अपराधीहरू त्यति खराब त हुदैनन्
सजाए नदिएर यो कानूनले बिगार्छ
जसरी परेवालाई बिस्कुनले बिगार्छ

तर्की-तर्की जानेलाई ब्यर्थै केको बिन्तीभाउ
भाउ खोज्ने खोजिरहुन पर्दिन म छेउछाउ

जस्को साथ, सङ्गतले पुरा हुन्छ अहम्-स्वार्थ
उस्कै चरण समातेर छोइरहुन उस्कै पाउ

देखाउने दाँत रैछ सादा जीवन उच्च बिचार
बाहिर-बाहिर एउटा कुरो भित्र-भित्र अर्कै दाउ

१)
सुरुवाती दिनमा एक्लो, तारा थिए म
खुसी रमाइलो दुनियाको, सारा थिए म
यो हबिगत कसले बनायो,जान्न मन छ
बदनाम गर्ने सिकारीको, आहारा थिए म

घाम लाग्छ एकदिन, सधैं कहाँ रात हुन्छ
धैर्य गरी बस सखी, रोइ कहाँ बात हुन्छ

सधैँ भरि साथ दिने, सँगै बाँच्नेसँगै मर्ने
मायालु को सदैव त्यो सहयोगी हात हुन्छ

दैव कतै देखिएन, यती उमेर टाढा हुँदा पनि
कस्ले सुन्यो मेरो कुरा, मन्दिरमा रुदा पनि

यो मनको पीडा छल्न, मठ मन्दिर् पुगेको थेँ
ब्यथा झनै बढ्यो बरु, सुनकै मूर्ति छुदा पनि

निष्प्राण त्यो चट्टानमा कति सत्यता छ
अनि मेरो चिहानमा कति सत्यता छ

बिरहले तड्पी रोएँ झुटो हो त्यो भन्यौ
सक्थ्यौ हेर्न सिरानमा कति सत्यता छ

तिमी बिना एकैपल बाँच्दिन म भन्थें
देख्यौ ? मेरो अडानमा कति सत्यता छ

एकपल्ट छुटेको माया भन्छन् पुनः फर्किदैन ।
बेमौसमको झरी पनि त्यसै–त्यसै दकिंदैन ।

सिउँदोमा सिन्दुर भरे पनि अर्कैको भैदिनेले
दोबाटोमा भेट हुँदा कसरी भन्नु तर्किंदैन ।

बर्गर पिज्जा खानेलाई, ढिंडो र आटो के थाहा
आलिसान महल हुनेलाई, झुपडी पाटो के थाहा ?