तिखे (लघु कथा)

“ए ! तिखेकी हजुरआमा ! बाहिर निस्की बाहिर,” तिखे कपडाको झोलामा कापी, कलम र पुस्तक राखेर स्कूल जाने तयारीमा लाग्दै थियो । बाटोमुनि लम्सालनी बज्यैको आवाज आयो ।

“के भयो बज्यै ?” तिखेकी हजुरआमा पनि आँगनमा निस्की ।

“हिजो साँझ चरनबाट फर्किनेबेला मेरो गोरु भीरबाट लडेर मरेछ । अहिले स्यामेलाई ‘जा जा हेरेर आइज’ भनेर पठाएथें । उसले खबर ल्याए अनुसार त राति नै स्यालले लुछेर एक पाखो सिध्याएछ रे । तिमेरुका हजुरआमा-नाति खाने भए अलि चाँडो गरेर लिन जा । अहिले घाम चर्किपछि त्यही आधा पनि गिद्धका पड्केले लुछेर भुसुक्कै सिध्याउँछन् । छाला काढ्दा एक दुई जोर मुढा बने मलाई हुन्छ । केही छाला उब्रियो भने मेरो हली बिर्खेका गोडालाई एक जोर जुत्ता हुन्छन् ।

त्यति सुन्ने बित्तिकै तिखेकी हजुरआमा डोको र खुकुरी बोकेर गोरुको मासु काट्न जान तयार भई ।

नाति तिखे झोला एक हात पर हुर्याएर उसको खुट्टामा लम्पसार पर्यो ।

“के गर्छ यो मोरो तिखे ? स्कूल जान ढिलो भएन भनेको ? साथीहरूले छोड्लान र बाँसको झ्याङका ढेँडुले बेस्कन भुकुर्लान नि तँलाई । ”

तिखे अनुनयविनय गरेर भन्न थाल्यो, “तिमी त्यो मरेको गोरुको मासु लिन गयौ भने म पढ्न-सड्न पनि छोडिदिन्छु ।”

“किन र के भयो ? तँ कतै बहुलाउन त लागिनस् ?”

“तिमीले सिनो डोकोमा बोकेर घरभित्र हुल्दा मलाई डाँडा गाउँका बाहुनका छाउराहरूले ‘यैं सिनो खाने गन्धे’ भनेर हेप्छन् । मलाई ती कुरा मन पर्दैन । हजुरआमा नजाऊ न त्यो सिनो बोक्न । म पढेर ठूलो मान्छे हुन्छु अनि जागिर खाएर तिमीले अहिले गरेको दु:खको बदलामा सुख दिन्छु ।

नातिको अनुनय विनय सुनेर सर्किनी ठूलीको मन खडेरीले धाँजा पारेको खेत जस्तै चिरा चिरा भएर फाट्यो । ऊ तयार पारेको डोको एकातिर थन्क्याएर सोच्न थाली, “हिजोसम्म नाकभरि सिँगान बोकेर गुच्चा खेल्दै भात खान बोलाँउदा समेत टेर-पुच्छर लाउँथेन यो तिखे !”

आज तिखे यति बुद्धिमान भएर सम्झाएकोमा हजुरआमा दंग परी । र पहिरोले पुरेर एकै चिहान पारेका छोरा बुहारीलाई सम्झिएर मन अमिलो बनाई ।