सत्ययुगको अलौकिक चामल : चाँगुनारायणमा सुरक्षित रहेको एक रोचक किंवदन्ती :
सत्ययुगलाई हिन्दु पौराणिक परम्परामा चार युगहरूमध्ये सबैभन्दा श्रेष्ठ युग मानिन्छ। सत्य, धर्म, नैतिकता र सदाचारले भरिपूर्ण यस युगमा भगवान विष्णुले मत्स्य, कूर्म, वराह र नरसिंह अवतार धारण गर्नुभएको वर्णन पाइन्छ।
लोकविश्वास र किंवदन्तीहरू अनुसार सत्ययुगका मानिसहरूले खाने चामल आजको चामलभन्दा केवल आकार–प्रकारमा मात्र होइन, गुण र शक्तिमा पनि अत्यन्त अद्भुत थियो। भनाइ छ—त्यो समयको एउटा मात्र चामलको गेडा पकाउँदा गाउँभरिका मानिसलाई पुग्ने गरी भात तयार हुन्थ्यो। तर युग परिवर्तनसँगै मानिसहरूमा लोभ, मोह र स्वार्थ बढ्दै गयो। त्यसैसँगै प्रकृतिका अलौकिक वरदानहरू पनि क्रमशः लोप हुँदै गए र त्यो चामलको चमत्कारिक शक्ति पनि समाप्त भई सामान्य चामलजस्तै हुन पुग्यो भन्ने जनविश्वास रहिआएको छ।
यही किंवदन्तीसँग जोडिएको एउटा रोचक विश्वास भक्तपुरस्थित प्राचीन चाँगुनारायण मन्दिर सँग सम्बन्धित छ। स्थानीय परम्परा अनुसार सत्ययुगको उक्त अलौकिक चामलको आधा अंश आज पनि मन्दिरमा सुरक्षित रूपमा राखिएको छ।
अझ रोचक कुरा त के छ भने, हजारौं वर्ष पुरानो भनिएको त्यो चामल आजसम्म कसरी सुरक्षित रह्यो होला भन्ने प्रश्नले धेरैलाई आश्चर्यचकित बनाउँछ। यसको ऐतिहासिक वा वैज्ञानिक प्रमाणभन्दा पनि यो विषय धार्मिक आस्था, लोककथा र सांस्कृतिक विश्वाससँग जोडिएको छ।
यदि तपाईँले यो रोचक किंवदन्तीसँग सम्बन्धित चामल हेर्न चाहनुहुन्छ भने चाँगुनारायण मन्दिर पुग्न सक्नुहुन्छ। मन्दिरको मूल प्रवेशद्वारको माथिल्लो भागमा, बायाँतर्फ छानामुनि रहेका दुई कलात्मक टुँडालको बीचमा यसलाई राखिएको बताइन्छ। त्यहाँ पुग्ने जो–कोहीले टाढैबाट भए पनि यसलाई अवलोकन गर्न सक्छन्।
हाम्रा मठ–मन्दिरहरू केवल पूजा गर्ने स्थल मात्र होइनन्; तिनले हजारौं वर्षदेखि जीवित रहेका लोकविश्वास, किंवदन्ती र सांस्कृतिक स्मृतिहरू पनि बोकेका छन्। सत्ययुगको अलौकिक चामलको कथा पनि त्यस्तै एउटा रोचक सांस्कृतिक विरासत हो।
के तपाईँले चाँगुनारायणमा राखिएको उक्त चामल देख्नुभएको छ ? आफ्नो अनुभव टिप्पणीमा साझा गर्नुहोस्।
#प्रकाशमानशिल्पकार