चार मुक्तक (मनोमानी)

सदानन्दजी मुक्तक मलाइ निकै
सदानन्दजी मुक्तक मलाइ निकै रोचक लागे । यस्तै पढ्न पाइरहूँ ।

चन्द्रमणिजीको कविता
देख्दै रम्रम हुन्छ आँत सहसा, कोसे परेलीहरु
दिव्यै नाद, सुवास भव्य सुषमा चम्के तरेलीहरु
मस्तै लट्ठ बनँे, उमङ्गित बनँे, छ स्पर्श मिठो अझ
तृप्तै सुन्दर आत्म भाव दरिलोे खास्सै मजाले अब ।।११।।
ओठै चल्पल रश्मि रम्य उसका वर्णन् कसोरी गरौं
तीखा लोचनका सबै चपलता प्युँदै गरुँ वा मरौं ?
प्युँदै देह सबै सनक्क सनकी छर्ने र हाँसो, अरु
झ्याम्मै आज रमाउने रहर भो, चाहिन्न केही बरु ।।१२।।
पैला नेत्र जधे मनै सकपकी झंङ्किृत सारै भयो
कामे रोम सबै सरर्र जिउका छाला सिरिङ्गै भयो
लागे टप्कन क्यै सुधा रसहरु, ल्पावित भो यो तन
अत्यासैसित ढुक्ढुकी हृदयमा ज्वाला बल्यो दन्दन ।।१३।।
कैले भेट हुने, रुने समिपमा पोख्दै सबै वेदना
के के शब्द कसो भनौं रमणमा बिस्तार÷संक्षेपमा
नाना ध्यान चले, गलेंं सकस भै, आत्मा म रोउँ भएँ
सारा वर्णन गर्न आत्म बल ली खुल्ला बनुँ भैmँ भएँ ।।१४।।
निन्द्रा दूर भयो, छ प्यास गलमा औधी अत्यासै भयो
सारै सग्बग जीवनै खलबली, तन्द्रा अनौठो छ यो
सारा सिर्जनका मिठा तरहका आद्यन्त प्यारा धुन
सारै आकुलता छ भित्र गहिरो प्यारी चखेवी हुन ।।१५।।
ऐना लाज भयो, छ यो मनभरी उन्मादको कामना
छिट्टै जुध्न तयार भै मगनमै गर्नै सबै सामना
कम्ती छैन कला र तुच्छ अबला, मै हुँ गजैकेशरी
नाना ताज्जुब भाव चल्छ मनमा साथी ! यता बेसरी ।।१६।।
नाना शान र मान छन् खजमजी सर्लक्क सुम्पुँ ढलुँ
तृप्तै बन्न सखा ! खुला सहज भै, गाले मलाई गलँु
सित्कारैसित प्यारका समयमा, निर्धक्क अंगाल म
मोक्षै ज्ञान र ध्यान गर्न अहिले बिच्केँ ल सम्हालन ।।१७।।
पोख्दै भाव यसै मिठा तवरले माया चखेवी सरी
भेट्नै ती मधु स्वप्नका क्षणहरु आऊ उडौँ हे चरी
तृप्तै बन्नु छ साथ साथ दुइ नै प्रेमत्वमा सुन्दर
मर्नै पर्दछ जीवनी क्षणसितै, लाजै कहाँ के छ र ? ।।१८।।
आऊ आज टटोलनै तनमनै स्वामित्वका भावले
चाख्नै आत्मियता अगम्य रितका वैविध्यता स्वादले
पोखी सिर्जनका तमाम सपना सच्चा खुसी चालले
पर्खेका छिन बित्दछन् प्रचुरता हाँसी म बेहालले ।।१९।।
यात्री हौँ सहमार्गमा सहज भै यात्रा बढाउँ सफा
धेरै बेर कसै नगर्नु मन यो बेथा कडा भै खडा
सारै बिघ्न प्रताडना सकस भै थाम्नै नसक्ने भएँ
छैनन् याद कुनै, विनष्ट म भएँ, साथी म एक्ली रहेँ ।।२०।।