शुम्भको पराक्रमी भाइ रणमा मर्यो
निशुम्भको मृत्युपछि शुम्भ मुर्छा पर्यो
मुर्छाबाट विउँझी शुम्भले रणक्षेत्र हेर्यो
देवीलाई मार्छु भन्दै शुम्भ अघि सर्यो
राजाको विलापमा दैत्य थाल्छन् भन्न
शुभ लग्न छैन प्रभू रण क्षेत्र जान
छोड्यौ स्वर्ग जाउँ पाताल यही हुन्छ राम्रो
शत्रुसँग नगरौं भो आज तानातान
जानेका छौ संसारमा मृत्यु धु्रव सत्य
कालै हुन्छ अति प्रबल त्यसैबाट अन्त्य
हुने हुन्छ लेखनको कस्ले सक्छ टार्न
रणमा नै अघि सर्नु यही हुन्छ तथ्य
रणमहाँ गए पछि हार जित हुन्छ
रण छोडी भाग्नेलाई कायरताले छुन्छ
रणबाटै प्राप्त हुन्छ भुक्ति अनि मुक्ति
समरमा जानलाई कायर मात्रै रुन्छ
ठूला ठूला योद्धा मरे अब बाँकी म छु
चण्डीलाई मार्नै पर्छ प्रयत्नरत कछु
तयार होऊ साराशक्ति लौ अघि बढ
विजय त अकाट्य छ सुन म नै भन्छु
रथ थियो सुवर्णको अनि हात्ती घोडा थिए
अस्त्रसस्त्र कति कति लौ तिन्ले स्थान लिए
शुम्भ चढ्यो रथ माथि आठ भुजा सजाउँदै
थरी थरी अस्त्रसस्त्र आठ भुजामा समाउँदै
कौशिकीको अघिल्तिर जब रथ बढ्न थाल्यो
लावणमयी चण्डीदेखी शुम्भ बस्यो लजाउँदै
चाल कस्तो छ पो भने विद्युत्तीय धारा
रूप कस्तो छ पो भने अद्भूत कै पारा
सौन्दर्यकी खानी रानी कोटी सूर्य समान
ललायित भो शुम्भ, देखी सौन्दर्य त्यो सारा
शुम्भ राजा देवी देखो पर्यो ठूलो सोचमा
देवीको रूप लावण्यले थिएन त्यो होसमा
मनमनै सोच्न थाल्यो देखी देवी सुन्दर रूप
रानी यिनलाई बनाउँछु भन्न थाल्यो जोसमा
लाग्छन् नेत्र काम धनु रक्तपूर्ण गाला
गहुबर्ण रूपरङ्ग स्वेतबर्ण छन् छाला
सूर्यरूपी नयन ज्योति हासको छ चाला
गलामा ती हीरामोती जडितछन् माला
बन तिमी मेरी रानी सुखसयल गर
नपर भो यो उमेरमा युद्धको नै भर
फाल धनुष छोड रण जाउँ सरासर
लड्ने इच्छ्या भए लडौं लाउँदिन कर
यस्तो विचार शुम्भले देवीसँग राख्यो
तीखा बचन देवीका शुम्भले नै चाख्यो
भन्न थालिन् देवीले कामी पशु नबन
धेरै फुर्ति नदेखा भो मार्नै छैनस् माखो
काल तेरो आएकै हो अब मर्नै पर्छ
ब्रह्माजीको वर हो यो कहाँ तेसै टर्छ
चामुण्डा र कालीले अब तँलाई मार्छन्
धेरै मरे दानवहरू अब मर्ने रोग सर्छ
यति भनी देवीले शंखनाद गरिन्
धनुषको प्रत्यंचा हातमा धरिन्
साथै बज्यो घण्ट गुञ्जन लौ गर्दै
दैत्यशक्तिलाई निस्तेज गर्न सरिन्
यी आवाज सबको गुञ्जयमान भयो
लड्न जाऊ कालीका भन्ने आदेश गयो
सिंह पनि करायो लौ दशैदिसा छायो
मदमस्त हात्तीका र्लौ मद्नै पगलायो
कालिकाको तमक चढ्यो गगन चुम्मी भयो
त्यसको सारा शक्ति स्वर पृथ्वीमा गयो
उच्चाइ लियो स्वरले अरु फिक्का रह्यो
देवी बाट निकाल्ने स्वर अशुभ नै छयो
त्यो स्वरमा पर्खी पर्खी भन्ने आवाज आयो
देवताको आकशमा जय जय स्वरले छायो
शुम्भको शक्तिरूप प्रज्बलित हुँदै
ज्बालाको दहनले आकाश नै छुँदै
अगि बढ्यो ज्बाला हुँदै ती देवी तिर
पर्वत्जस्तै प्रज्बलित हुन गयो शीर
अग्निमय शक्तिको लगाएर पार
देवी पनि अडिग रहिन् हेर शुम्भनिर
शुम्भ भयो अति क्रोधित सिंहनाद गर्यो
सिंहनाद ठूलो थियो त्रिलोक स्थान धर्यो
प्रतिध्वनी पनि थियो ब्रजपात समान
अरु आवाज विलिन भए पहिलो स्वर पर्यो
अव युद्ध हुन थाल्यो दैत्य देवी बीच
अस्त्रसस्त्र प्रवल थिए थिएनन् नीच
दुबै शक्ति बाण हान्ने हजारौंमा हजार
यस्तो रूप हेर्दा लाग्ने अस्त्र छैनन् बजार
देवी हान्थिन् बाण भने शुम्भ काटी दिन्थे
शुम्भ हान्ने बाणहरू देवी काटी लिन्थे
एक हैन दुई हैन पार्ने हजारौ है टुक्रा
यत्रतत्र देखिने ती अस्त्रसस्त्र बोक्रा
यस्तो बल प्रयोगमा देवी हान्ने शूल
यै शूलको धातबाट शुम्भ टेक्यो धूल
उठ्यो दैत्य धूलो बाट अनि थाल्यो भन्न
अनेकौं ती नारी शक्ति एक एक थालो गन्न
अहंकारी रैछ्यौ साह्रै साथ अनेक नारी
नारी साथ लिएर नै युद्ध गछ्र्यौ भारी
घमण्डको भरमा अब लड्न छाडी देऊ
मेरो साथ दियौ भने बन्छ्यौ कल्याण कारी
नत्र भने तिमीलाई लगाई दिन्छु पार
मीठो बनोस् हामी दूईको हेर संसार
यति कुरा निशुम्भले जब भनि दियो
देवी बोल्छिन् आउ लडौं हुन साकार
समरमा उपस्थित छु म त एकलनारी
अरु कुनै आउने छैनन् लड्नलाई भारी
तिमीले जति देखेऊ यहाँ मेरै विभूति हुन्
तिनी हुन्छन् सबै ममा लिन मेरै तनधारी
ममा छ है ऐश्वर्यशक्ति बन्छु अनेक रूप
यिनै बाट गर्छु कार्यसिद्धि प्रचलित छु खुप
म त छु है एकलशक्ति आएकी छु लड्न
कि आऊ लड्न समरमा नत्र भाग चुप
शुम्भ र देवी बीच भयो ठूलो युद्ध
देवता र दानवले समर हेर्थे शुद्ध
युद्ध भयो भयंकर अनि भयानक
दुबैशक्ति यहाँ हेर अति भए क्रुध
सैकडौं दिव्य अस्त्र देवीले छाड्ने
निवारक अस्त्रबाट शुम्भले काट्ने
पुनः शुम्भ पनि दिव्य अस्त्र हान्ने
कहिले अस्त्रसस्त्र बन्न जाने टाट्ने
एवम् रीतले त्यहाँ ठूलो युद्ध भयो
शुम्भ राजले पनि बाण हान्दै गयो
देवी छोड्ने हुंकार शब्द ठूलो स्वरले
सबै सस्त्र नष्टपार्ने अचम्म पो छयो
शुम्भ छाडे सैकडौं बाण हेर देवी माथि
आच्छादित भइन् देवी बाणै बने साथी
देवी पनि क्रोधित् भइ धनुष काटीदिइन्
अशुरले हातमा लियो सबै शक्ति माती
शुम्भको हातको शक्ति देवी काटिदिन्छिन्
शुम्भका हातलाई नाङ्गै पारिदिन्छिन्
पुनः शुम्भ समाउँ छ ढाल र तरबार
शुम्भले चलाउँछ तरबारलाई बारंबार
ढाल उस्को शतचन्द्री अति चमकदार
अघि बढ्यो देवीतिर लड्न तारन्तार
देवी देखीन् शुम्भ राज आपूmतिर आको
सूर्य किरणजस्तो ढाल तरबार साथ लाको
देवी हान्छिन् बाण त्यहाँ काटिदिन्छिन् दुबै
अब शुम्भराज धनु, ढाल,तरबारहीन भाको
तब पनि दैत्यराज सशक्त नै थियो
देवीलाई मार्न भनि मुद्गर हात लियो
त्यो देखी देवीले बाण हानी काटिन्
शुम्भराजले छातीमा मुक्का हानी दियो
देवी पनि दैत्य माथि मुक्का हान्न थालिन्
त्यो मुक्काको धक्काबाट पृथ्वीमा फालिन्
जाद्रो थियो शुम्भराज फेरि पनि उठ्यो
रिसपूर्ण भइन् देवी नेत्रज्योति बालिन्
उठ्यो ऊ सहजै उफ्रो नभतिर
तानो देवीलाई हेर आपूmनेर
देवी सहजै त्यहाँ लड्न थालिन्
आधारै विना आफ्नो चालचालिन्
देखिन्थ्यो त्यो युद्ध विस्मयकारी
शुम्भलाई पुनः पृथ्वीमा फालिन्
फालाइ थियो घुँयत्रो जस्तै
पछारीयो शुम्भ त्यहाँ मस्तै
दकुरो पुन देवी मार्नलाई
केसक्थ्यो जित्न ती देवीलाई
हानिन् देवीले त्रिशूल समाई
गिर्यो भूमिमा हेर मूर्छाखाई
हनाइ थियो छेड्ने छातीलाई
सफल थियो शुम्भ मार्नलाई
प्राण पखेरु जब उड्न थाले
छाड्यो प्राण तृलोक कँपाई
तीनै लोकमा प्रशन्नता छायो
शान्तिको दीप त्यहाँ बल्न आयो
तीनै लोक नै भयो अति स्वस्थ
वादल फारेर नभ भो नी स्वच्छ
उत्पातसूचक आज मेघ छैनन्
त्यसो हुनाले उल्कापात भैनन्
नदी नालाले स्वमार्ग समायो
अब कसैमा कटुतानै रैनन्
देव गणले हर्ष नै मनाए
गन्धर्वले मधुर गीत गाए
अप्सराहरू त्यहाँ नाच्न आए
सुमार्गको यात्रा सबले समाए
पवित्र वायु बग्यो मन्द मन्द
त्यसैले चल्यो लोकमा सुगन्ध
अग्निशाला लौ पुन जाग्न आए
प्रज्बलित दीप अग्निले जलाए
उत्तम प्रभा लौ सूर्यले देखाए
प्रकृति स्वमार्ग सबले समाए
जब देवी हत गर्छिन् शुम्भ दैत्यलाई
देवहरू खुसी भए जयकार मनाई
अग्निलाई अघि लगाई ईन्द्र आदि देवले
स्तबन सहित लौ गाए तिम्रो सवाई
यस वेला यआँ हेर अभिष्ट नै पाइयो
उनको मुख कमलबाट दमक नै छाइयो
चारै दिशा जगमगायो उन्को प्रकाशले
देव सबै खुसी भए पूर्व विकासले
यसोहुँदा सबै देवले भजननै गाए
पुष्प बर्षा गर्न थाले हेर आकाशले
भजन १
देवी सर्बस्वरूपा कल्याणदायिनी
स्वर्ग एवम् मोक्ष दातृ सर्बस्वरूपा
भूवनेश्वरी तिमी गर्छौ आराधना
तिमीलेनै भरिदिन्छ्यौ सबकामना
दिन रात देव गर्छन् तिम्रोमात्रै भजन
तिमीबाटै सफल हुन्छ सबै साधना,
देवी सर्बस्वरूपा…
तिमी कस्ती देवी भने प्रभातकी सूर्य
जन्मेका छन् संसारमा ठूला ठूला वीर्य
ब्रह्मा विष्णु शिव मात्र हैन तृलोकमा
तिम्रो आराधना गर्छन् देव कार्तिकेय,
देवी सर्बस्वरूपा
कात्यायानी देवी तिमी दयाकी हौ सागर
विश्वेश्वरी देवी तिमी जगतकी हौ आधार
चराचर जगतकी तिमी अधिश्वरी
तिमी नै हौ जगतमाता प्रत्यक्ष आकार,
देवी सर्बस्वरूपा
तिम्रो पराक्रम अति ठूलो लंघनकर्ता छैन
तिम्रो भजन कीर्तन बाहेक मन अन्त गैन
यी पृथ्वी भन्ने पनि तिम्रै स्थिति हो
यस धर्तीका तिम्रै कर्म, भन्छ कस्ले हैन,
देवी सर्बस्वरूपा
तिमी नै छौ पराक्रमी तीनै लोक महाँ
सर्बमान्य तिम्रो आज्ञा विरोध छैन यहाँ
तृर्षित आत्मा पनि यहाँ सबै तृप्त हुछन्
यत्रतत्र सर्बत्र छ्यौ, तिम छैनो कहाँ,
देवी सर्बस्वरूपा
तिमी नै छ्यौ अनन्त, सम्पन्न छ्यौ बलमा
तिमी हौ परामाया व्यापक जल थलमा
विश्वकी हौ कारणभूता सर्ब फल दातृ
विचरण गर्छेऊ तिमी, तृलोकी जलमा
देवी सर्बस्वरूपा
तिमी नै हौ मोहनीरूप सबलाई मोहित पार्ने
संसारको व्यपकतामा सबलाई माया सार्ने
तिमी नै हौ संसारमा सबकी मोक्ष दातृ
नभ जल थल चर सबको दुःख टार्ने,
देवी सर्बस्वरूपा
विद्याकी पनि महाविद्या तिमी नै हौ खानी
विविध खाले विद्यारूपकी तिमी नै हौ दानी
तिमी बाटै संसारमा बल्यो शिक्षा ज्योति
शिक्षा ज्योति प्रदान गर्ने तिमी महा ज्ञानी,
देवी सर्बस्वरूपा
यो जगतका सारा नारी तिम्रै प्रतिमूर्ति
त्यसो हुँदा विपदमा खोज्छन् यिन्ले युक्ति
सारा कर्म गर्नलाई नारी अघि सर्छन्
न्यायमूर्ति भएर नै राख्छन् यिन्ले कृति,
देवी सर्बस्वरूपा
यता हेर्यो जगदम्बा उता जगदम्बा
सारा सृष्टि कर्ता हेर्दा नारी नै छन् खम्बा
नारीबाटै सारा संसार सृष्टिमय भाछ
सृष्टिमय संसारकी तिमी नै हौ रम्भा,
देवी सर्बस्वरूपा
विद्यारूपमा विराजमान हृदयमा तिमी
सर्बस्वरूप ठानी ठानी पूजा गर्छौ हामी
तिमीबाटै सञ्चालित छ मन अनि मष्तिष्क
तिम्रै ज्ञानज्योतिबाट मुक्त हुन्छन् कामी,
देवी सर्बस्वरूपा
प्रकृतिको परिवर्तन कस्ले गर्छ भन्दा
पहिलो पर्छ तिम्रो नाम अक्षरमा गन्दा
कला काष्ठ आदिकी परिणाम कर्ता
तनमन चिल्लो पार्ने तिमीनै रन्दा,
देवी सर्बस्वरूपा
नारायणी स्वरूप तिमी उपसंहार कर्ता
तिमी नै हौ मङ्गलमयी तिमी नै हौ भर्ता,
देवी सर्बस्वरूपा